Kamuoyunda çok tartışılıp güçlü bir beklentinin oluştuğu kademeli emeklilikte kısa vadede bir resmi çalışma bulunmuyor. Ancak kapı da tamamen kapanmış değil.
KADEMELİ emeklilik konusunda kamuoyunda oluşan güçlü beklentiye rağmen, şu an için bu yönde hazırlanmış somut bir yasal düzenleme ya da resmi bir çalışma bulunmuyor. Çalışma hayatının mevcut gündeminde doğrudan kademeli emekliliği içeren bir teklif yer almıyor. Bu nedenle kısa vadede hayata geçmesi beklenen bir uygulamadan söz etmek mümkün değil. Ancak bu, konunun tamamen gündem dışı olduğu söylemek de kolay değil.

GÜNDEME GELEBİLİR

Özellikle EYT sonrası ortaya çıkan eşitsizlik algısı ve prim gününü doldurmasına rağmen yaş şartına takılan geniş bir kesimin varlığı, bu talebin giderek daha görünür hale gelmesine neden oluyor. Sosyal medya, sivil toplum ve farklı platformlar üzerinden dile getirilen bu beklenti, zaman içinde siyasetin de dikkatini çekebilecek bir başlık haline gelebilir. Geçmişte EYT düzenlemesinde olduğu gibi, toplumsal talebin güçlenmesi bu tür konuların yeniden değerlendirilmesini sağlayabiliyor. Önümüzdeki dönemde kademeli emeklilik gündeme gelebilir; ancak kapsamı, şartları ve uygulanma biçimi büyük ölçüde mali imkanlar çerçevesinde şekillenecektir.

STAJ GİRİŞ TARİHİ

Malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta kollarına prim yatırılmadığı için stajyerlerin staj süresi başlangıcı emekliliklerinde dikkate alınmıyor. Ancak staj girişi kadın sigortalılara çok önemli bir imkân sağlıyor. Doğum borçlanması stajla sigortalılık öncesi de yapılabildiği için, emeklilik süresi de öne çekilecektir. Sigortalılık öncesi doğum borçlanması yapma hakkı tanıyan staj girişi bu sayede sigortalı kadınlara çok önemli bir imkân sağlamış oluyor. Ayrıca, sosyal güvenlik sisteminde geçmişte çalışılmamış dönemler için borçlanma yapılması gibi bir durum söz konusu değil. Ancak doğum ve askerlik gibi sebeplerle çalışılmayan dönemler için geriye dönük borçlandırma yapılabilir. Bunun dışında geçmişte çalışılmamış dönemler için borçlanma yaparak bu günleri emekliliğe saydırmak söz konusu değildir.

YAŞ DÜZELTMESİ ETKİSİ

Yeni doğan çocuğa ölen kardeşinin kimliğinin verilmesi, doğum tarihinin nüfusa geç bildirilmesi gibi nedenlerle yanlış doğum tarihlerine rastlanılması mümkün. Bu durumları bir an önce düzeltmek çok önemli. Aksi takdirde sigortalı olduktan sonra yapılan yaş düzeltmeleri ne yazık ki, emekliliği öne çekmiyor. Ayrıca yetim aylığının da daha kısa süre alınmasına neden olabiliyor. Yani kişi yaşını ilk kez sigortalı olunan tarihten önce mahkeme kararıyla yaşını düzeltmişse, emeklilikte düzeltilmiş yaş üzerinden değerlendirme yapılıyor ve bu kişinin emekliliği için gerekli süre kısalıyor.

DOĞUM BORÇLANMASI

Kadınlar doğum borçlanmasının emekliliği erkene çektiğini sanıyor fakat durum biraz daha farklı. Borçlanılan süreler prim ödeme gün sayısına eklenir. Ancak bu sürenin emeklilik yaşına eklenmesi söz konusu olmuyor. 1 Ekim 2008 sonrası doğum borçlanması yapılarak erken emeklilik şansı söz konusu değil. Sigortalı kadın her bir çocuk için en fazla iki yıllık borçlanma yapabilir. Doğum borçlanmasında borçlanılan süreler prim ödeme gün sayısına eklenir. Ancak bu sürenin emeklilik yaşına eklenmesi söz konusu değildir. Yani 2 çocuk doğuran sigortalı kadın 4 yıl daha erken emekli olmaz.