İş Güvenliği Yasası, kapsamlı tedbirler öngörüyor. Ama müfettişin işyerini yalnızca hukuki metinlerle denetlemesi yetmez. Üretimde kullanılan teknolojiyi takip etmeleri ve işvereni uyarmaları gerekir.

İş sağlığı ve güvenliği konuşmaya kaza olduğunda başlıyoruz, birkaç gün sonra ise unutup eskiye dönüyoruz. Türkiye’de her yıl ortalama 80 bin iş kazası yaşanıyor. Bu kazaların sonucunda ise yaklaşık 750 insanımızı kaybediyoruz. Uluslararası Çalışma Örgütü’nün verilerine göre 2012'de yaşanan ölümlü iş kazaları sonucu kaybettiğimiz 745 kişiyle dünya sıralamasında beşinciyiz.

BAHANENİN SONUCU ÖLÜM!

İş güvenliği ihmale gelmeyen bir alan. Sipariş yetiştirmek, kömür galerisi değişince yaşam odalarını gerekli yerlere taşımamak gibi bahaneler ne yazık ki ölümlere neden oluyor. Dolayısıyla özellikle taşeron şirketler ve bütün işverenlerin üstündeki bu baskıları ortadan kaldıracak yeni düzenlemeler öngörülmeli. Gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri alınmayınca işyerlerindeki faaliyetlerin durdurulması sağlanmalı ve işçilerin hayatları hiçbir gerekçe ile tehlikeye atılmamalı.

KANUN YETERLİ AMA…

2012'de 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hazırlandı. Soma faciası sonrasında en çok sorulanlardan biri de 'Denetimler yapıldı ama neden bu kaza oldu? Yoksa Kanun yetersiz mi?' sorusuydu. Kanun genel anlamda yeterli ve Türkiye için çok kapsamlı ve geniş tedbirler öngörüyor. Ancak iş güvenliği uzmanlarının ve teknik müfettişlerin işyerlerini yalnızca hukuki açıdan yeterlilik kapsamında değerlendirmeleri yetmez. Dünyada uygulanan yöntemleri, kullanılan teknoloji düzeyini takip etmeleri ve işverenleri uyarmaları gerekir.

RÖDÖVANS SİSTEMİ DEĞİŞMELİ

Türkiye için kömür üretimi bir gereklilik, ancak tek bir işçinin bile hayatını tehlikeye atacak bir sisteme daha fazla tahammül edilmemeli. Dünyadaki en üst seviye teknolojik sistemlerin hayata geçirilmesi sağlanmalı. Aksi taktirde iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini bir hafta daha konuşuruz ve eskiye geri döneriz, ta ki yeni bir kaza gerçekleşene kadar... Maden sektöründe üretim yapmak yüksek sermaye yatırımı gerektiriyor. Madenlerdeki üretim tekniklerine yapılan yatırımlar ancak ocaktaki cevherin yüksek getiri getirmesiyle sübvanse edilebiliyor. Şu anki mevcut yapıda uygulanan rödövans sistemi, gerekli yatırımların yapılmasını ve yüksek maliyetli iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin hayata geçirilmesini kısıtlayıcı bir yapı oluşturuyor.

ACİLEN YENİ SİSTEM LAZIM

Türkiye'nin ekonomik işleyişi göz önünde bulundurulduğunda kömür üretiminin bir gereklilik olduğu açık. Ancak şu an ki yöntemler, iş kazalarını önleyemiyor. Bir an önce yeni bir madencilik üretimi ve iş güvenliği önlemlerini uygulayabilir bir sisteme geçmeliyiz.

TEKNOLOJİK YÖNTEM ŞART

Ülkemizde daha çok ucuz teknolojiler ve emek yoğun bir maden üretimi söz konusu. Halbuki tam mekanize, otomatikleşmiş teknolojilerin kullanılması ve bu işin çok daha güvenle yapılması mümkün. Ancak alınan kanuni önlemler ne yazık ki ölümlü kazaları engellemiyor.

TAŞERON GİRMEMELİ

İş kazalarının yüzde 80’i taşeron şirketlerde yaşanıyor. Bu nedenle çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde taşeron kullanımı düzene kavuşmalı. Madenler, tersaneler gibi çok tehlikeli işyerlerinde taşeron kullanımının yasaklanması lazım.