Bugün orta yaşlarda olan pek çok kişinin ailesinde en az bir süper emekli var. Geçmiş dönemlerde sosyal güvenlik sistemine popülist amaçlarla yapılan müdahaleler sonucunda bugünkü nesil ve genç kuşaklar ne yazık ki çok daha uzun sürelerle çalışmak zorunda kaldı. Yani geçmişte yapılan hataların faturası bugünün gençlerinin önüne kondu. Diğer yandan genç yaşta emekli olan ve neredeyse çalıştığından daha uzun süre emekli maaşı alan kişilerin sayısı sosyal güvenlik sisteminde yapılan değişikliklerle gittikçe azalacak. Çünkü artık emeklilikte yaş şartı kademeli geçiş ile artıyor. Bugün artık 50’sinden sonra çalışanların sayısının artmasından bahseder hale geldik.

SGK'nın dengesini bulması lazım

Sosyal güvenlik sisteminin aktif/pasif dengesi, yani çalışan kaç kişinin bir emekliyi finanse ettiğini gösteren oran çok önemlidir. Bu oran sistemden sağlanan hizmetlerin kalitesini de belirler. Aktif/pasif dengesinin genç yaşta emeklilik hakkı tanıyan düzenlemelerle bozulduğunu görmüştük. 2008 sonrası bu oranda iyileşmeler başladı. Normalde bu oranın ideali dört çalışanın, bir emekliyi finanse etmesidir. Yani dört çalışanın sosyal güvenlik sistemine ödediği primlerle, bir emeklinin maaşının ödenebilmesidir. 2013 yılı itibarıyla 1.9 çalışan bir emekliyi finanse ediyor. Hem Türkiye’de, hem de Avrupa’da 50 yaş ve üzerinde çalışmanın artması ve emeklilik için zorunluluk hale gelmesiyle çalışma hayatının bazı koşullarının da yeniden düzenlenmesi ihtiyacı ortaya çıkmaya başlıyor.

Geçen yıl 4 milyon kişiyi aştı

Avrupa’da 50 yaş üstü çalışan sayısı 2007 yılında 178 milyonken 2012 yılında 190 milyona yükseldi. Türkiye’de de durum benzer şekilde. 2004 yılında 50 ve üzeri yaşta istihdam edilen kişi sayısı 3 milyon 39 binken bu sayı 2013'te 4 milyon 476 bine yükseldi. Toplam istihdam içerisinde 50 yaş ve üzeri kişilerin oranı yüzde 15,4’ten yüzde 17,5’a yükselmiş durumda.
AB'de 50 yaş ve üzeri kişilerin yüzde 45’i mevcut çalışma sürelerinden daha kısa sürelerle çalışmak istiyor. Bu durumun arkasında ise sağlık sorunları yatıyor. Dolayısıyla yaşlanan nüfus ve artan sağlık sorunları göz önüne alındığında, öncelikle sağlık alanında ciddi adımların atılması gerektiğini söylemek gerekiyor. Diğer yandan özellikle 50 yaş ve üzeri kişilerin hem fiziksel olarak hem de mental olarak daha az yorulacakları işleri yapmayı tercih ettiklerini görüyoruz. Bu nedenle, özellikle part – time çalışma, evden çalışma gibi esnek çalışma modellerinin devreye sokulmak zorunda. Fakat esnek çalışma biçimleri devreye sokulurken, sağlık hizmetleri için ekstra maliyete katlanmamalarını da sağlamak gerekiyor.