Meclis’te bekleyen yeni kanun tasarısına göre işçi-işvereren anlaşmazlıklarında mahkemeden önce arabulucu devreye girerek sorunu çözecek. Mahkemelerin iş yükü azalırken bir yıla uzayan bekleme süreçleri kısalacak.

İşçi ve işveren çalışma ilişkisi çerçevesinde pek çok konuda karşı karşıya geliyorlar. İşyerindeki çalışma süreleri, fazla mesai, kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti gibi konular işçi ve işverenin anlaşamadığı konular arasında ilk sıralarda yer alıyor. İş ilişkisinde anlaşmazlık çıkınca soluk mahkemede alınır. Böyle olunca da, iş mahkemelerinin yükü her geçen gün artıyor, ayrıca dava süreçleri de uzuyor. Bugünlerde Meclis gündemine gelmesi beklenen kanun tasarısıyla bireysel iş uyuşmazlıklarında arabuluculuk zorunluluğu devreye girecek. Peki, işçi ve işveren açısından değişen ne olacak?
İşçi – işveren uyuşmazlıkları ile ilgili görevli mahkemeler iş mahkemeleridir. Hukuk ihtisas mahkemeleri statüsünde olan iş mahkemeleri, işçi – işveren anlaşmazlıklarında uyuşmazlığı karara bağlarlar. 2016 yılında iş mahkemelerinde 522 Bin 535 dava görüldü.

313 bini bu yıla kaldı

Bu davaların 313 bini bir sonraki seneye kaldı. 2016'daki davaların yarıdan fazlası 2016’da çözüme kavuşamadı ve 2017'ye sarktı. Diğer yandan davaların ortalama görülme süresiyse 434 gün oldu. Davalar ortalama olarak bir yıldan uzun sürdü. Mahkemedeki iş davalarının yalnızca yüzde 40’ı yıl içerisinde sonuçlanabildi.

SÜRE 1 YILI AŞIYOR

İş mahkemelerinde davaların ortalama görülme süresinin bir yıldan uzun olması, maalesef işçi aleyhine sonuçlar üretiyor. İşçiler bu durumu bildikleri için çoğu kez işverenin küçük çaplı haksızlıklarına ses çıkartamıyorlar. Davalar uzayacak düşüncesiyle davalardan vazgeçiyorlar.

Doğrudan Giderse reddedilir

Yeni kanun tasarısı hayata geçtikten sonra işçi ve işveren soluğu mahkemede almadan önce arabulucuya gidecekler. Arabuluculuk süreci sonuçlanmadan dava açılması mümkün olmayacak. İşçi arabuluculuk sürecini işletmeden dava açarsa davası usulden reddedilecek. Red kararı sonrası işçinin arabuluculuk sürecini başlatması gerekecek.

Alacak davaları ilk sırada geliyor

2016 yılında iş mahkemelerinde açılan davaların yüzde 61’i alacak davası. 2016 yılında iş mahkemelerinde açılan alacak davalarının yüzde 56,9’u tamamen veya kısmen kabul edilmiş. Yüzde 18’si ise hiç görülmeden farklı nedenlerle reddedilmiş. İş mahkemelerini meşgul eden diğer konuysa tazminat. Bu konuda toplam 23 bin dava açılmış.

Tazminatlar net belirlenecek

Ayrıca işe iade davalarında boşta geçen süre ücreti ve iş güvencesi tazminatı da parasal olarak belirlenecek. Bugünkü uygulamada işçinin 4 ila 8 aylık ücreti tutarında belirlenen iş güvencesi tazminatındaki hesaplama sorunlarının engellenmesi adına böyle bir yönteme geçilecek. Bu sayede işçi dava sonrası kendisine ödenecek net rakamı bilecek.

İş kazası kapsam dışı tutuldu

Bireysel iş uyuşmazlıkları kapsamında olan iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları ile bu davalar hakkındaki rücu davaları arabuluculuk zorunluluğu kapsamında değil. Dolayısıyla iş kazası veya meslek hastalığı sonrası uğradığı zarar için işçinin doğrudan işverene dava açması mümkün olacak.