Avrupa tarihinde bir ilk yaşandı. İskoçya'nın Başbakanlık makamına Müslüman bir siyasetçi geldi. Her ne kadar İskoçya bir özerk yönetim de olsa ilk defa Avrupa'da bir bölgenin Müslüman bir yönetici tarafından yönetilecek olması Endülüs'ten beri yüzyıllardır görülmüş bir şey değil. Bırakın görülmesini, uzun yüzyıllar Müslümanlara yapılan zulmü ve hâlâ bugün bile Müslümanlara Avrupa'da nasıl bir ayrımcılık yapıldığını, egemen İslam karşıtlığını söylemeye gerek yok.

Hâl böyleyken kuşkusuz Hamza Yusuf'un İskoçya'da Başbakanlık makamına gelmesi ve geldikten sonra da Müslüman kimliğini sahiplenerek ailesiyle birlikte kıldığı teravih namazı fotoğrafını paylaşması önemliydi. Kuşkusuz bu başta İskoçya ve İngiltere olmak üzere Batı'da kendilerini hep ikinci sınıf hissetmiş Müslümanların gururunu okşayacak bir görüntüydü.

Nitekim 2013 yılında henüz 20'li yaşlarının ortasındayken İskoçya tarihinin en genç bakanı olmuş Hamza Bey'i Edinburgh'ta tanıma fırsatına sahip olmuş; beyefendiliği, donanımı, yöneticiliği ve Türkiye sempatisi ile dikkatimi çekmişti. İskoçya'nın bağımsızlık referandumuna giden süreçte İskoç Bağımsızlığını Savunan İskoç Ulusal Partisi (SNP) tarihinde ilk kez hükümet kuracak çapta seçimleri kazanmış, Hamza Yusuf da o hükümetin Dışişleri Bakanı olmuştu.

Bugün geldiğimiz noktada üzerinde güneş batmayan imparatorluk olarak yüzyıldan fazla bir süre (o dönem Pakistan ve Bangladeş'i de kapsayan) Hindistan'ı sömürmüş İngilizlerin bugün hem İngiltere'de Hint Kökenli Rishi Sunak; hem İskoçya'da Pakistan kökenli Hamza Yusuf tarafından yönetilecek olması hem de Londra'nın Belediye Başkanı'nın ise yine Pakistan kökenli Sadık Han olması kaderin ve tarihin bir rövanşı mı? Buna geleceğim.

Avrupa genelinde İslam karşıtlığının hangi boyutlara geldiğini, camilerin kapatılmasından minare ve sünnet yasaklarına kadar nelerin tartışıldığını hepimiz biliyoruz. Geçtiğimiz günlerde Şener Aktürk Hoca'nın Anadolu Ajansı için yazdığı önemli yazıda Avrupa'da ve İngiltere'de Müslümanların nüfuslarına oranla nasıl siyasette, meclislerde çok daha az temsil edildiği ve hatta Müslüman kimliklerine dair kamusal alanda işaretlerden kaçınmak zorunda bırakıldıkları detaylarıyla anlatılıyor. Bu bakımdan İskoçya'da Hamza Yusuf'un Başbakanlığa oturması kuşkusuz çok önemli. Lâkin bu duruma da temkinli yaklaşmak gerekiyor.

Zira yine geçtiğimiz günlerde Haşmet Babaoğlu (ağabey) köşesinde Hamza Yusuf'un Başbakanlığa giden yolda aslında nasıl küresel 'network'lerin talepleri doğrultusunda hareket ettiğini, bilhassa LGBT evlilikleri ve cinsiyet değiştirme ameliyatının 16 yaşına indirilmesi ile ilgili yasaları savunan öncü bir isim olması başta olmak üzere küresel sistemin egemenleriyle nasıl aynı eksende hizalandığını yazmıştı. Haşmet Ağabey yazısında Hamza Yusuf'un hem bu yasaya karşı çıkan önceki Başbakan Sturgeon'ı hem de rakibi Reagan'ı nasıl geride bıraktığını anlatarak önemli boyutları aydınlatmıştı. Yani Hamza Yusuf Müslüman kimliğini, aidiyetini, kökenlerinden gelen değer ve normları hangi ölçüde koruyarak o koltuğa oturdu?

Bu soru anlamlı olduğu gibi de biz Türkler için de tanıdık: Mesela bu durum Almanya'da, Hollanda'da siyaset yapmak isteyen Türk kökenlilere sözde Ermeni soykırımını tanıma şartını koyan; sadece ve sadece buna riayet edenlerin yükselmesini mümkün kılan siyasal sistemi ve siyasal kültürü; tüm o baskı mekanizmalarını çağrıştırıyor. Burada da akla Cem Özdemir örneği geliyor.

Tabii yine de Kıta Avrupa'sına oranla İngiltere'nin dünya imparatorluğu geçmişinden ve geleneğinden gelen çoğulcu, çok kültürcü yapısının da hakkını vermek gerekiyor. Zira ne kadar küresel sistem ekseninde hareket ederse etsin Hamza Yusuf gibi Müslüman kimlikli bir siyasetçinin Kıta Avrupa'sında böyle bir görev alması kolay değildir. Irkçılık orada o derece yoğun ve şiddetlidir.

Bir de Hamza Yusuf'un Başbakanlığa oturması konusunu Türk iç politikasına bağlayarak tartışanlar var ki işte onlar evlere şenlik. Sanki Türkiye'de Avrupa'daki gibi bir ırk, din veya mezhep ayrımcılığı varmış; sanki Türkiye'nin tarihinde Türk milletini oluşturan çeşitli etnisitelerden insanlar geçmişte her türlü kademeye gelmemiş gibi İskoçya'yı Türkiye'ye model olarak gösterenler cahil oldukları kadar da kötü niyetli. Kafaları ırk, etnisite veya mezhep merkezli çalışan bu güruhun bırakın İskoçya'yı; Türkiye'yi bile anlama kapasitelerinin olmadığı ortada.