1070 yılının son günleri... Kafkasya'da büyük fetihler yapmış, Gürcistan'ı kendine bağlamış Sultan Alparslan İslam Dünyasındaki mezhepçi fitnenin başı olan Şii Fatimîlerin halka yaptığı zulümden dolayı kendisine yapılan yardım çağrılarına uyarak Azerbaycan'daki karargâhından hızla Suriye'ye doğru harekete geçer. Yolun üzerindeki pek çok yeri (Erciş, Diyarbakır, Urfa) fethettikten sonra Halep önlerine gelir. Şehrin emiri önce kaleyi teslim etmek istemez ama Sultan Alparslan'ın karşısında tutunamayacağını görerek Oğuz Türklerine ait bir kıyafet bulup giyer ve Sultan Alparslan'dan af diler. Sonrasında Türkistan'dan Halep ve çevresine Türkmen göçleri başlar. Türkler Anadolu'dan önce Halep'i yurt tutmaya başlarlar. Nitekim Kayı Boyu'nun da Söğüt'e yerleşmeden önce Halep'te yurt tuttuğu bilinir. Sonrasında Halep yaklaşık 9 asır boyunca neredeyse kesintisiz olarak Türk toprağı olarak kalmıştır. Nüfus olarak da Türkler hep çoğunlukta olmuştur. Halep şundan daha bir asır önceki Halep Vilayetimizin merkezidir. Antep, Maraş, Urfa Halep vilayetine bağlıdır.

1.Dünya Savaşı'nda 1918'de Filistin cephesi çöküp bir direniş hattı kalmadığında Mustafa Kemal Paşa direniş hattının başka bir yerde değil, Türk nüfusun bulunduğu Halep'te kurulmasını planlamıştır. Fransız Mandası döneminde de başta Halep olmak üzere Suriye Türkmenleri direniş kuvvetleri kurmuşlar ama maalesef sınırın ötesinde kalmışlardır.

Baas Rejimi idaresinde Suriye Türkmenlerine büyük bir baskı ve asimilasyon politikası uygulanır.. Halep Türkmenleri ve Bayır-Bucak haricinde kalan Türkmen nüfusun dilleri önemli oranda unutturulmuştur. Baas Rejimi'nin asimilasyon ve katliam politikalarına rağmen de iç savaş öncesine dek Türk kimliği hep canlı olmuştur. Esad'ın Halep'e dönük düşmanlığı ve Halep'teki büyük katliamları da hem Halep'in Sünni kimliğine ve hem de tarihsel olarak Türk şehri olmasına dönük bir düşmanlıkla alakalıdır.

Esad iç savaşta çok fazla Türkmeni katletmiş bu süreçte de PKK ile koordinasyon halinde hareket etmiştir. Yüzbinlerce Türkmen'i de mülteci konumuna düşürmüş onlar da anavatan Türkiye'ye sığınmışlardır. Çok bilinmez ama Türkiye'deki Suriyeli sığınmacıların önemli bir kısmı Türkmenlerden oluşur.

Halep'teki son hadiseler hakkında konuşanların birçoğu sanki bize çok uzak ve yabancı bir yer hakkında konuşuyor gibiler. Dahası Suriye Türkmenlerinin adını bile geçirmezler. Halbuki Halep tarihsel ve kültürel olarak bir Türk şehridir.

Esad'ın Rusya ve İran desteğiyle Halep'i 2016'da katliamlarla ele geçirmesi süreci sonrasında farklı gruplardan oluşan muhalif yapıların Halep'i geri alması ve sonrasındaki süreci dikkatle takip etmek sürecin nereye evrileceğini görmek gerekiyor.

Ama Türkiye'nin bizzat Cumhurbaşkanı seviyesinde Esad'a yaptığı çağrılara Esad'ın İran baskısıyla kulak tıkamasını da bu noktada hatırlamak gerekiyor.

Hizbullah'ın Lübnan'a İsrail'le savaşmak için çekilmiş olmasının, İran yanlısı milislerin de zayıflamasının Esad'ı ne kadar zayıflatacağını bu köşede daha önce yazmıştım. Bu boşluğu İsrail ve ABD destekli PKK'nın doldurması riskinden de bahsetmiştim. PKK- YPG yerine Türkiye destekli muhalif Suriye Millî Ordusu'nun bölgeye hâkim olması büyük bir aşama olarak görülüyor. Öte yandan başta HTŞ gibi SMO dışındaki yapıların da dikkatle takip edilmesi gerekiyor.

Neticede şu an için Halep'in yerli Sünni Arap/Türkmen nüfusun yapılarına dönüyor olması bizim ülkemizdeki sığınmacıların yurtlarına dönmesi bakımından da önem taşıyor çünkü ülkemizdeki sığınmacıların çoğu Halep vilayetinden gelenlerden oluşuyor.

Esas olarak da süreç içerisinde Tel Rıfat ve Halep'in Kuzeyindeki PKK kontrolündeki mahallelerin PKK'dan temizlenmesi ve hatta sürecin Münbiç'e de uzanarak PKK'nın Fırat'ın Batısından sökülüp atılması Türkiye için büyük kazanım olacaktır. Süreci takip edeceğiz.