• $8,5113
  • €10,2807
  • 499.418
  • 1441.33
22 Mart 2011 Salı

Türkiye ne yapmalı?

Nagehan Alçı
Nagehan Alçı
YAZARIN SAYFASI

Haftalardır bir diktatörün kendi halkını nasıl iktidar hırsı uğruna katlettiğini izledikten sonra bir miktar vicdanı olan herkes 'yeter artık, durdurun şu katliamı' diye haykırıyordu.  Ancak... Şimdi, yani iki gündür izlediğimiz operasyonla mi duracak bu katliam? Diyelim bu operasyonla katliamı yapanların gücü elinden alındı... Peki ya sonrası? Başka katliamların önüne geçmek için mi yağıyor Libya'ya bombalar? Bu katliam Libya'da değil de diyelim yeraltı zenginliği bulunmayan Etiyopya'da olsaydı Avrupalı liderlerin yine insan sevgisi ve kıyımlara müdahale güdüsü hareketlenir miydi? Kendi Araplarından nefret eden Sarkozy, dünyanın öbür ucundaki Araplara işin içinde petrol olmasa yardım elini uzatır mıydı?

Libya'ya müdahaleyi bir aksiyon filmi izlercesine, içim kanaya kanaya takip ederken aklımdan bir türlü çıkmıyor bu sorular. Bir yandan Kaddafi'nin zulmünün muhakkak durdurulması gerektiğini, dolayısıyla bir müdahalenin şart olduğunu düşünüyorum. Öte yandan bu müdahaleyi yapanların amacının Libya'daki sivil halkı kurtarmak olup olmadığıyla ilgili şüpheler zihnimi bırakmıyor...

***
Batı medyasının çoğunluğuna bakacak olursak yapılanlar son derece olumlu. Frankfurter Allgemeine, El Pais, Washington Post, New York Times, Le Monde... Hepsi Kaddafi'nin devrilmesi için müdahalenin gerekli olduğunu anlatan yazı ve haberlerle dolu. Bu yayınlarda ABD'yi ve Obama'yı Bush döneminden ayırma çabası da dikkat çekiyor. 'ABD bu kez Libya'da öncülüğü Fransa ve İngiltere'ye bırakarak ne iyi etti. Obama tam bir Anti-Bush' diyor Washington Post'ta David Ignatius. Demokrat damarının ağır basması ile 'wishful thinking' yapıyor olsa gerek, çünkü Libya'dan gelen haberlere bakacak olursak Washington hiç de geri planda kalmaya niyetli değil. Operasyonun tam gaz devamından ve kendisinin de süreçte bizzat yer almasından yana. Frankfurter Allgemeine'dan Klaus Dieter Frankenberger'e göre ise Obama, Bush ile kıyaslanmak istemediği için Libya'ya temkinli yaklaşıyor. (Bu yazarlar ya Obama'ya toz kondurmamaya ant içmişler ya da ortaya çıkan tabloya bakmadan ABD'nin vaatleri üzerinden analiz yapıyorlar.)
Gerçi operasyon ile ilgili şüphelerini dile getirenler de yok değil. Guardian'da Jackie Ashley örneğin, şöyle diyor: 'Balkanlar, Irak ve Afganistan'dan bir şey öğrendik. Bombalarla demokrasi gelmiyor'

***
Irak örneğinde Ashley haklı fakat 1995 Bosna ve 1999 Kosova müdahaleleri insanlık namına çok haklı ve doğru müdahalelerdi. Bosna'da eleştirilecek tek unsur 3 yıl gecikilmesiydi. Oradan gerekli ders alındığı için 1999 Kosova müdahalesi hemen-BM kararı beklenmeden- yapıldı. O müdahaleler yapılmasaydı o topraklardaki Müslümanların tamamı katledilebilirdi. 2003 Irak operasyonu ise bu iki haklı ve başarılı insani müdahalenin Bush yönetimi tarafından kötü niyetli bir şekilde istismar edilmesi oldu.
Bana göre şu an Türkiye'nin yapması gereken Bosna, Kosova ve Libya müdahalelerinden hareketle yeri geldiğinde Filistin ve Gazze için de müdahale edilmesi gereğini ısrarla dile getirmek. Elbette şu anki dünya dengeleri İsrail kendi halkına zulmettiğinde devreye girecek durumda değil ama bu talep yukarıdaki kriterler açısından son derece meşru. Ve ahlaki meşruiyet şu an Davutoğlu yönetimindeki Türk dış politikasının en önemli gücü. Davutoğlu kartlarını çok iyi oynayan bir strateji ustası. Önemli olan şimdi bu ustalığı tüm dünya halklarını ikna edecek bir dille insanlık vicdanı için kullanması. Hem Filistin, hem Keşmir, hem Darfur, hem Doğu Timor hem de Doğu Türkistan için. Hiçbirini ayırt etmeden...

***
Biliyorum, BM maalesef sadece vicdanı baz alarak karar veren bir topluluk değil. Güvenlik Konseyi'nin daimi üyeleri arasında kendi halkını katletmekten kaçınmayan totaliter Rusya ve Çin varken nasıl olsun? O nedenle Türkiye'nin başarısını BM kararlarına uyum ile ölçmek büyük hata. Bu hataya Libya üzerinden düşmekten kaçınalım. Operasyon sivilleri kurtarmaktan orada rant elde etmeye dönerse Türkiye hükümeti sürüden ayrılıp kara koyunluk yapmaktan çekinmemeli.

<p>Tarihçi-Yazar Koray Şerbetçi bu hafta Kestirmeden Tarih  programında Kudüs özel bölümüyle karşını

Medeniyetlerin aynası Kudüs… Kadim şehre kim ne getirdi?

NASA Mars'ın 3 boyutlu görüntülerini yayınladı

Düştüğü dere yatağında 5 gün mahsur kaldı

Mersin sahilinde bulundu! Sahil güvenlik hemen çalışma başlattı