SWOT Analizi, 'güçlü ve zayıf yönleri belirlemek, fırsat ve tehditleri saptamak' için kullanılan bir tekniktir. Adını da bu kelimelerin İngilizce baş harflerinden alır.

Devletler, şirketler, projeler hatta kişiler için de kullanılır.

Rakibinin zayıf yönlerini öne çıkaran ve güçlü yönlerini kullanmasını baskılayan kazanır!

ABD ve Avrupa'da politik karar vericiler üzerinde de etkili bazı kuruluşların Türkiye'ye ilişkin makalelerinden özet alıntılar çıkardım:

ABD merkezli Atlantic Council savunma dergisinin Aralık 2022 sayısı:

Türkiye, sert gücün küresel geçerli para birimi olduğunu öğreniyor: Savunma diplomasisi Ankara'nın uluslararası alanda statüsünü yükseltiyor.

"Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan, New York'ta 35 katlı Türk Evi'nde kaldı. Japonya, Almanya ve İngiltere dahil 13 lider; bir düzine First Lady; 56 dışişleri bakanı da 4 gün içinde Türk Evi'ni ziyaret etti."

"Beyaz Saray, hem Ukrayna hem de savunma diplomasisinin ülkenin jeopolitik nüfuzunu güçlendirmesi nedeniyle artık Türkiye'ye farklı bir açıdan bakıyor."

"Pentagon, Türkiye'nin sağladığı İHA'ların Karabağ'da Azerbaycan'ı zafere taşıdığını gördü. Türk İHA'ları Ukrayna'da da Rus ilerlemelerine karşı ilk savunmada çok önemli rol oynadı. Pentagon, Türkiye'nin Karadeniz'e açılan Boğazlar üzerindeki kontrolünün Ruslara karşı büyük bir koz olduğunu anladı."

"Türkiye, her iki tarafla da iyi bağlantıları olan bölgesel bir ağır sıklet. Aynı anda Avrupalı, Asyalı, Ortadoğulu, Balkanlı ve Kafkasyalı. Ayrıca 1952'den beri NATO üyesi."

"Türkiye'nin stratejik coğrafyası, Ankara'ya benzersiz avantajlar sağlıyor. Fakat Ankara uzun yıllar bu avantajlarını kullanmadı. AB'ye girmeye çalışırken, ılımlı, makul bir ülke olduğunu göstermeye çabalıyordu. Ancak Erdoğan, bu manivelaları kullanmaya başladı."

"En iyi İHA üreticisi Baykar, araçlarını 20'den fazla ülkeye ihraç ediyor. Devlete ait şirketler ATAK helikopteri, savaş gemileri yapıp satıyor."

"Ankara, savunma diplomasisi ile kendisini eşsiz bir güç olarak konumlandırıyor. Ve gaza basıyor. Ankara'nın genişleyen güvenlik bağları, küresel ortaklar ağını ve ulusal gücünü arttıracak."

Silah ithalatçısından trend belirleyiciye dönüşüm: Türkiye'nin savunma sanayiindeki büyüme

"Türkiye, ordusunu daha bağımsız hale getiren sağlam bir savunma sektörü inşa etti. Savunma ihracatı ile de ülkenin jeopolitik erişimini genişletti, savunma diplomasisini güçlendirdi."

"Türkiye, 2004'te 11 milyar dolarlık ithalat projesini iptal ederek yerli endüstriyi teşvik etmeye yöneldi. O günden beri Türk savunma sanayii büyüyor. İHA konusunda NATO'da öncü bir güç oldu. Ayrıca korvetler, ateş destek sistemleri, saldırı mühimmatları gibi temel konvansiyonel silah ve teçhizatı tasarlıyor, üretiyor, modernize ediyor ve satıyor."

"Sadece, stratejik silahlar, balistik füzeler ve beşinci nesil savaş uçakları gibi üst düzey silahlar konusunda 'şimdilik' uluslararası işbirliğine ihtiyaç duyuyor."

"Türkiye şimdi de 'nitelikli iş gücü' oluşturmaya, tekno-bilimsel atılımlar için 'teknolojik dönüşüme' öncelik veriyor."

2022'de Türkiye'nin küresel askeri ayak izi

"TSK, uzun süre eski teçhizattan, yetersiz kaynaklardan ve iç siyasete odaklanan komuta kademesinden mustaripti. 15 Temmuz darbe girişimi sonrası da askeri güç kaybına uğrayacağı tahmin ediliyordu. Ama aksine, sivil iradenin kontrolünde, bağımsız bir güç olarak yeni yeteneklere kavuştu; dış tehditlere, zorluklara ve fırsatlara odaklandı."

"TSK, yerli askeri donanım ve denizaşırı üsleriyle bölgeler arası operasyonel yetenekler geliştirdi: Azerbaycan'da bir ordu inşa etti; Katar'da, kalıcı bir Ortadoğu Üssü'ne sahip; Pakistan'la, Gürcistan'la eğitim ve savunma sanayii işbirliği var; Peşmerge ile eğitim ve çatışma çözümüne dayalı bir işbirliği var; Ukrayna ve Rusya ile kendine mühasır ilişkileri var. Bangladeş, Malezya ve Endonezya ile ortak tatbikatlar yapıyor; Afrika'da askeri eğitim misyonlarının yanı sıra, Somali'de Türk Görev Gücü, Libya'da eğitim ve savunma işbirliği, Etiyopya'ya savunma desteği, Nijer, Togo gibi Batı Afrika ülkeleri ile farklı işbirlikleri var."

"Aynı anda Kuzey Kıbrıs ve Doğu Akdeniz'de konuşlanıyor; 'Mavi Vatan' konsepti kapsamında Karadeniz, Ege ve Akdeniz'de deniz gücünü ortaya koyuyor."

"Aynı anda, Irak ve Suriye'nin kuzeyinde terörle mücadele operasyonları yürütüyor; Suriye'de ayrıca Suriye Milli Ordusu'nu organize ediyor ve 5 milyon sivil için güvenli bölge oluşturup, yönetiyor."

"Yine aynı anda Kosova, Bosna-Hersek ve Lübnan'da barışı koruma misyonunda görev yapıyor."

"2016'dan bu yana birden fazla cephede, eşzamanlı, sürekli, sonuç alıcı harekatlar... Böyle bir ayak izi, dünyada yalnızca bir avuç ordu tarafından başarılabilir."

Savunma dışı bir haber de, 27 Ekim 2022 tarihli ABD'nin resmi dış yayınlar kurumu VOA'dan:

Türkiye, Avrupa'nın Rusya'ya olan enerji bağımlılığını bitirme hedefinde kendine rol arıyor.

"Avrupa, Rusya'dan doğan enerji boşluğunu doldurmak için Azerbaycan'a yöneldi. Türkiye de kendini burada önemli bir rol oynayacak şekilde konumlandırdı. Bakü gazı, Türkiye üzerinden TANAP boru hattından taşınıyor. Türkmenistan'ın geniş gaz rezervleri de aynı hattan Avrupa'ya ulaşabilecek. Türkiye Irak'ın kuzeyinden yeni bir boru hattını da devreye sokmak istiyor. Avrupa Rus gazına bağımlılıktan kurtulurken, Türkiye'ye daha fazla bağımlı hale gelecek."

Bir başka makale de, Alman Dış İlişkiler Konseyi (DGAP) yayın organı Uluslararası Politika dergisinin Şubat 2023 sayısından:

Alışılmışın dışında: Erdoğan ve Türkiye

"Erdoğan, Türk Keneşi'ni İstanbul merkezli Türk Devletleri Teşkilatı'na yükseltti. Rusya'nın etki alanı olan Kafkasya'da Türkiye'nin konumunu sağlamlaştırdı, Moskova ile birlikte Batı'nın etkisini de geriletti. Türkiye'nin Kuzey Afrika'daki ekonomik ve askeri varlığını Fransa aleyhine güçlendirdi."

"Erdoğan Ukrayna krizinde olağanüstü başarılıydı. Erdoğan Kiev'i destekliyor ama AB'nin Rusya'ya yaptırımlara katılmadı. Boğazları kapatması Rusya'nın filosunu kullanmasını zorlaştırıyor ama ABD, İngiliz veya Fransız savaş gemilerinin de Karadeniz'e girmesini engelliyor."

"Erdoğan, kendisini zekice Kiev ile Moskova arasında arabulucu olarak konumlandırdı. Eski İspanya Dışişleri Bakanı Ana de Palacio, Erdoğan'ı, 'kendisine yönelik tüm eleştirilere rağmen, Avrupalıların bir iki şey öğrenebileceği büyük bir diplomat' olarak tanımlıyor."

"Türkiye, durumdan ekonomik, jeostratejik ve siyasi olarak kazanç sağlıyor."

Bu makalelerde Türkiye'ye yönelik sert eleştiriler de var.

Cezaevindeki tutuklu/hükümlüler, yargılama süreçleri, Suriye ve Irak'ın kuzeyinde terörle mücadele harekatları, Rusya ile ilişkiler ve 'otoriter yönetim' başı çekiyor bu eleştirilerde. Bu nedenle AB ve ABD ile ilişkilerin bozulduğuna, ekonominin, yatırımların olumsuz etkilendiğine vurgu yapılıyor.

Ancak bu eleştirilerin tamamının arkasında 'PKK, FETÖ ve diğer terör örgütlerinin eylemleri'nin olduğu göz ardı ediliyor.

Sözü edilen tutuklu/hükümlülerin ve KHK'lıların ya terörden ya 15 Temmuz darbe girişiminden ya terör veya darbe kışkırtıcılığı/propagandası yüzünden suçlandığı dikkatten gizleniyor.

Sınır ötesi harekatların terörle mücadele bağlamında YPG'ye yönelik olduğuna, YPG'nin de PKK'nın uzantısı olduğuna değinilmiyor.

Çünkü;

ABD ve AB, PKK'yı terör örgütü kabul ettikleri halde, örgütün kendi ülkelerindeki, Suriye'deki uzantılarını 'Kürtler' diyerek meşrulaştırıyor.

FETÖ'nün Türkiye'ye ihanetinden yararlandığı için onu da terör örgütü ilan etmiyor, barındırıyor, propagandalarına izin veriyorlar.

Sonra Türkiye'nin bu örgütlerle mücadelesinin 'sonuçlarını' da Türkiye'ye karşı kullanılacak 'zayıf yönler' olarak öne çıkarıyorlar.

Türkiye'deki 'kullanışlı muhalefet' de bunları tartışıyor.

Zekası ve ahlakı elvermeyenleri daha ileri giderek "Bu iktidar tek fabrika kurmadı, TOGG'u İtalya'dan getirtiyorlar, insansız savaş uçağı koltuk profilinden yapılmış" diye zırvalayabiliyorlar.

Alıntıladığım örnekler Türkiye için yazılan görece 'ciddi' raporlar.

Nihayetinde, Türkiye'nin kendine özgü politikalarının kaçınılmaz olduğunu, Batı'nın bu haliyle Türkiye ile güçlü bağlara ihtiyacı olduğunu da teslim ediyorlar.

O makalelerden birindeki şu ifade bu açıdan önemli:

"Türkiye'nin AB'ye katılım süreci çıkmazda. Ayrıca ABD ile de Orta- doğu, Kafkaslar ve Doğu Akdeniz'de çatışıyor. Ama Rusya da, Türkiye'nin çok güçlü hale gelmesini istemez. Ankara'nın Rusya ile eşit düzeyde konuşabilmek için NATO'ya ihtiyacı var Batı'ya karşı özgürlük için de Moskova vazgeçilmez."

'Türkiye gerçeği'ni önümüze 'gündem' diye konulanlara yedirmek bize yakışmaz.

Amerikan polisiye filmlerinin klişe sahnesindeki gibi;

"Önce şu elinizdeki otoriterlik, cezaevindeki gazeteciler, Demirtaş, Kavala 'silahlarını' yavaşça yere bırakın. Türkiye'yi 'hizaya getirme' aparatlarınızı da ayağınızın ucuyla uzağa itin..."

"Sonra gerçekler üzerinden, eşit göz hizasında sorun neyse çözmeyi konuşalım..."