Türkiye siyasetinde "Kraliçe'nin adamı" önemli bir tanımlamadır.
"İngiltere ile iyi ilişkileri önemseyen" anlamının ötesinde, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun tüm Avrupa için kullandığı "vassal" yani "hizmetinde olan" anlamında kullanılır.
Kraliçe'nin Kraliçe, İngiltere'nin İngiltere olduğu dönemlerden kalmadır.
Türk siyasetinde son yıllarda önemini yitirmiş olmakla birlikte kaybetmemiştir.***Ancak cinsel istismar, insan ve nüfuz ticareti hükümlüsü finansör Jeffrey Epstein belgeleri, Kraliçe'nin de, İngiltere'nin de ne kadar çıplak olduğunu gösterdi.
Epstein, Prens Andrew üzerinden Kraliyet Ailesi'nin, siyasi danışman Peter Mandelson üzerinden de İngiltere Hükümeti'nin içinden geçmiş.
Kraliçe denildiğinde ilk akla gelen '007 James Bond'un ilham kaynağı efsanevi İngiliz istihbaratı ve emperyalizmin süzülmüş hali -yine efsanevi- İngiliz Dış Politikası 'uyurken' olmuş bütün bunlar...***Öyle bir ağır geçmiş ki;
Hem müteveffa anne Kraliçe 2. Elizabeth hem de yerine geçen ağabeyi Kral 3. Charles, Andrew'yu kraliyet ailesinden 'kazıyarak' çıkartmak zorunda kaldılar.
Önce kraliyet görevlerinden, sonra aileden, ardından saraydan kovuldu; geçen hafta da evinde gözaltına alınıp sorgulandı.
Sadece çocuklara yönelik şeytani suçlardan değil, devlet görevinde 'ticaret elçisi iken çıkar amaçlı bilgi paylaştığı' suçlamasıyla...
Aslında 'eski Prens' hiçbir ithamda resmi olarak suçlanmadı, yargılanmadı, mahkum olmadı.
Ama Kraliyet 'aynaya baktı' ve bunları beklemeden 'kol kesti'...***Hükümetin durumu daha trajik.
İngiltere'nin Washington Büyükelçisi Lord Peter Mandelson'un apar topar görevden alınmasıyla ortaya çıktı ki;
Mandelson, İşçi Partisi'nin 'gölge beyni' gibiydi. Başbakan Tony Blair'in, Gordon Brown'ın ve son 2 yıldır Keir Starmer'in akıl hocasıydı.
Blair onu Avrupa Ticaret Komiseri, Brown 'Ticaret Bakanı' ve 'Lord' unvanı sahibi yapmıştı. Starmer de ABD Büyükelçisi olarak atamıştı.
2025 başında göreve başladığında, Epstein mahkum olmuş, hücresinde ölü bulunmuş, kendisinin de onunla ilişkileri ortaya çıkmıştı.
Buna rağmen 'en yüksek profilli diplomatik göreve' atanan ilk sivil olmayı başaracak kadar 'en ziyade müsamahaya mazhar' bir kişiydi.
Fakat 9 ay sonra, Eylül'de yayınlanan, "erkek eşi ile birlikte Epstein'den para aldığına" dair yeni belgeler, hükümeti onu görevden almaya zorladı.
Üniversiteler, akademik kurumlar ve yerel kurumlar verdikleri onur unvanlarını ve üyeliklerini iptal ettiler; İşçi Partisi'nden kovulmadan istifa etti; polis evinde ve diğer mülklerinde arama yaptı.
Başbakan Starmer hala, "ilişkisini biliyordum ama derinliğini bilmiyordum" diye kendini savunmaya çabalıyor.
Belki de buna mecbur hissediyor!***Zira Starmer'in başbakanlığını giden yolu açan Mandelson olabilir.
2015'te İşçi Partisi'nin liderliğine seçilen Jeremy Corbyn, birkaç ay içinde Sunday Time gazetesinde yayınlanan, benzeri 90'ların Türkiyesinde görülecek bir manşet haberle 'darbe' tehdidi almıştı: "Üst düzey muvazzaf bir generale göre, Corbyn'in iktidara gelme ihtimaline karşı silahlı kuvvetler doğrudan eyleme geçecek."
Corbyn'in liderliği 4 yıldan fazla sürdü. Bu sürede ülkeyi 5 muhafazakar başbakan (Cameron, May, Johnson, Truss, Sunak) yönetti. Ancak 2019'da, yıpranan muhafazakarlara karşı Corbyn de beklenen sonucu alamadı.
İstifa etti; yerine Starmer seçildi.
Onun ilk işi ise Corbyn'i "Yahudi düşmanlığı ile ilgili şikayetlerin gereğini yapmamak ve taciz" suçlamalarıyla itibarsızlaştırmak oldu.
Mandelson'u ise 'tacizci ile ilişkisini bilmesine rağmen' en itibarlı göreve atadı!***Elinizde zayıf karakterli bir Prens ve bir Mendelson'unuz varsa Kraliçe'yi soymak mümkün!
Bu, istihbarat ve siyasi irade zafiyetiyle izah edilebilir.
Ya da istihbari ve siyasi iradenin bu yönde irade koymasıyla...
Belki uyuyorlardı, belki fazla uyanıklardı.
Mevzubahis İngiliz ise görünen
köye rağmen klavuzu eksik etmemek gerek...

Granita Anlaşması

Epstein'in İngiltere ilişkileri, beni ilginç bir hikayeyle tanıştırdı: "Granita Anlaşması."
Mayıs 1994'te, Londra'nın İslington semtinde Granita adlı İtalyan restoranı, geleceğin İngilteresinin iki başbakanını ağırlamış.
İşçi Partisi lideri John Smith'in beklenmeyen ölümü, partinin iki güçlü lider adayının 'kapışma' riskini ortaya çıkarmıştı. Partinin yükselen yıldızı Tony Blair ve ekonomik beyni Gordon Brown, Granita'da buluşarak 'iktidar için bölünmeme' konusunda anlaşmıştı.***Anlaşmaya göre ilk başbakan Blair olacak, Brown ekonomi yönetimini alacak ve bir süre sonra Başbakan olacaktı.
İşçi Partisi'nde liderlik yarışı olmadı. Beklendiği gibi Blair başbakan oldu. Ancak görevi 10 yıl boyunca (1997–2007) devretmedi.***Çünkü anlaşma yazılı veya çok tanıklı değildi, devir tarihi belirtilmemişti.
İki taraf da anlaşmayı kendine göre tarif ediyordu.
Blair "Bu bir görev devri sözü değildi. Sadece birlikte çalışmaya dair bir sohbetti" demişti.
Brown'a göre ise "Bir noktada devralacağım konusunda net bir anlayış vardı."***Her iki liderin de arkasında ortak bir beyin vardı: Mandelson...
Mandelson, o randevunun arkasındaki isimdi. Kendisini anlattığı 'The Third Man/Üçüncü Adam' kitabında şöyle tanımladı bu anlayış farkını şöyle ifade etmişti: "Blair bunun sadece bir konuşma olduğunu düşündü. Brown ise bir söz olduğuna inandı."
Granita Anlaşması, siyasetteki ayrışmaların, kavgaların arkasında 'genellikle' olan şeyin evrensel bir hikayesi gibi...