Cemal Abdünnâsır 1952 yılında askeri bir darbeyle Mısır'da iktidarı ele geçirmişti. Ancak tasarladığı pek çok devrimi gerçekleştirmek için "güçlü bir otoriteye" ihtiyaç duyuyordu. Ülkedeki en etkili siyasi yapı 1928'de kurulan İhvan-ı Müslimin yani Müslüman Kardeşler'di. Abdünnâsır'ın El Ezher'den sendikalara kadar tüm kurumlarda etkili olan bu yapının desteğine ihtiyacı vardı.

Bu sebeple İhvan'ın lideri Hasan Hudeybi ile 1953'te görüşerek taleplerini dinlemeye hazır olduğunu duyurdu. Görüşmeye giderken İhvan'ın sadece Mısır'ı değil tüm Arap dünyasını ilgilendiren siyasi taleplerde bulunacağından emindi. Oysa Hudeybi'nin Nasır'dan istediği ilk şey ülkede kadınların başörtüsü takmasının zorunlu hale getirilmesi oldu. Nasır bu talepten sonra oldukça rahatlamış olmalı. Çünkü aralarında geçen bu diyaloğu yıllar sonra bir konuşmasında gülerek anlatacaktı. Sonra ne mi oldu?

İhvan liderleri düzmece bir suikast iddiasıyla idam edildi ve parti yasaklandı. Siyasetten men edilen Hudeybi 1973'te vefat ettiğinde hâlâ ev hapsindeydi. Nasır'ın Arap dünyasındaki etkisi ise yarım asır sürecekti.

İslamcıların "öncelikleri" dikkate almayan siyasi basiretsizliğine tek örnek Hudeybi değil elbet. 1991'de Sovyetler dağıldığında Türkistan'ın kalbi olan Özbekistan da bağımsızlığına kavuşmuştu. Ülkenin en etkili siyasi figürlerinden biri genç yaşına rağmen Tahir Can Yoldaşev'di. Ülkenin nasıl bir yönetime dönüşeceği tartışılıyordu. Sovyet dönemi Özbekistan'ın lideri olan İslam Kerimov binlerce taraftarının önünde Tahir Can'la buluştu ve taleplerini sordu.

Bundan sonrasını ömrü sürgünde geçip, İstanbul'da vefat eden Matematik profesörü Alibey Yolyahşi'den dinledim. Tahir Can'ın Kerimov'dan talebi "yemin ederken Kur'an'ın üzerine el basılması ve Cuma gününün tatil edilmesi" olmuştu. Muhtemelen Kerimov da Nasır gibi derin bir oh çekmiştir.

Oysa dünyanın en büyük pamuk üreticilerinden biri olan bu ülke sefaletle boğuşuyor, kaynakları adaletsizce dağıtılıyor, devlet yapısı nepotizmle çürüyordu. Milli bir ordu dahi kurulamamıştı. Ama bunların hiçbiri Tahir Can'ın önceliği değildi. Sonrası ise ibretliktir.

Tahir Can ve arkadaşları kısa sürede terörist damgası yedi. Afganistan'a sürüklendiler, Veziristan'da çatışmaların içinde eriyip gittiler. Kerimov ise geride, 26 yıl sürecek bir diktatörlük inşa etti.

Recep Tayyip Erdoğan'ın siyasi başarısının sırrı burada saklıdır: "Öncelikleri önemsemek".

Dindarların en yakıcı meselesi olan başörtüsü yasakları dahi ancak iktidarının yedinci yılında kaldırılabildi. Zira önce devletin iskeleti onarıldı; vesayet geriletildi, refah artırıldı, savunma sanayii tahkim edildi. Çünkü diğer tüm meseleler, bu temel atılmadan çözülemezdi.

Bugün 14 yıl süren yıkıcı savaşın ardından enkaza dönmüş Suriye'nin İsrail'le savaşmasını isteyenler, aslında Nasır ve Kerimov'un karşısındaki Müslümanların akıbetini öneriyorlar.

Suriye'nin ihtiyacı olan şey savaş değil, harabe halindeki şehirlerini ayağa kaldırmak, sanayi ve ticaretini güçlendirmek, milli bir ordu kurmak ve Şam'ı dünyada yeniden saygın hale getirmek olmalı.

Her sabah "İsrail'e ölüm" şarkısını söyleyerek güne başlayan İran ancak 47 yıl sonra o da İsrail liderlerini öldürdüğünde Tel Aviv'e füze atmaya başlayabildi. Coğrafyamızın hamasete ayıracak bir dakikası bile yok artık.