Batı dışı toplumların yayılmacılığı küreselleştirmemesi ile Batı'nın ise sömürgeciliği ve maddi gelişmeyi bir zorunluluk ve kader gibi görmesinin ardında yalnızca ekonomik ve siyasal süreçlerin belirleyici olduğunu düşünmek aşırı materyalist ve determinist bir okuma olacaktır.

Batı ile "öteki dünya" arasında tarihsel sürecin tamamen ayrı seyretmesine sebep olan temel fark varlığın anlamlandırılması gibi köklü bir farktır. Kültürel farklılıkların temelinde de bu ayrım yatar.

Batı dışı toplumların küresel sömürgeciliğe yönelmemesinin ardında yalnızca pratik sebepler değil, varoluşu, insanı ve Tanrı'yı anlama biçimlerindeki köklü farklar yatmaktadır. Batı için dünya, anlamlandırılması ve dönüştürülmesi gereken bir yerdi; Batı dışı toplumlar içinse zaten anlamlı ve düzenliydi — onu değiştirmeye gerek yoktu.

Bu ayrıma dikkat çekmemizin, batı dışı toplumların inanç sistemlerinin tamamında varoluşun sağlıklı ve dengeli bir anlamlandırmaya sahip olduğu anlamına gelmediğini belirtmek gerekiyor. İslam'ın varlığa yüklediği anlamın özgünlüğü ve biricikliğini ayrı bir paranteze almak icap eder.

Ancak, geldiği nokta itibarıyla Batı'nın varoluşu anlamlandırma biçimi tek başına değerlendirilmeyi hak ediyor. Çünkü Batı uygarlığının mitolojiden moderniteye uzanan zihinsel yolculuğu, sömürgecilik gibi dış dünyaya müdahaleci ve yayılmacı eğilimleri de içeren bir varoluş modeli üretmiştir. Batı düşüncesinin insanı konumlandırdığı yer kendi serüvenini de yazdı.

Yol şöyle çizildi; mitoloji, yunan felsefesi, Roma geleneği, Hristiyanlık ve modernite...