"Ehven-i şerreyn ihtiyar olunur" diye yazar Mecelle'de. Yani iki olumsuzdan daha hafif ve nispeten az zararlı olanı tercih edilir.

Bu genel ilkeyi insan doğasına uygun, akıl ve mantıkla uyumlu bir yaklaşım olarak görebiliriz. Zira insan somut zarardan uzaklaşmaya ve aşikâr faydayı elde etmeye çalışmaya eğilimlidir.

"Kötünün iyisi" olarak çevrilebilecek kavramsallaştırmanın kökeni Platon ve Aristoteles'e kadar dayanıyor. İkisi de demokrasiyi bu şekilde nitelendiriyordu.

Hukuki ve siyasi alanlarda kullanılan bir kavram olarak karşımıza çıkan ehven-i şer kaidesi ekseriyetle öznesine varlık alanı sağlama ihtiyacına hizmet etse de kimi zaman statükoyu koruyucu bir enstrümana dönüşebiliyor.

Bu yüzden pejoratif bir ithamla muhafazakâr ve sağcı tavırla ilişkilendirilen kaidenin, son tahlilde, zaruret halinde başvurulabilecek meşru, hatta stratejik bir kurum olduğunu belirtmek gerekiyor. Müslümanlar da tarih boyunca, ihtiyaç duyulduğunda bu kaideye başvurmak durumunda kalmıştır.

Günümüzde hem lokal hem küresel ölçekte değerlendirmelere dahil edilmesi gereken ehven-i şer kaidesinin, bir yandan da doğru tercih bağlamında tartışılması gerekiyor. Yani gerçekte neyin, kimin, hangisinin ehven-i şer olduğu sorusunun sorulması ehemmiyet arz ediyor.

Soğuk Savaş yıllarının iki kutuplu atmosferinde öteki dünya ülkelerinin karşı karşıya kaldığı Batı emperyalizmi ve Sovyet emperyalizmi ikilemi bu duruma örnek verilebilir. Batı emperyalizminin dönüştürücü, ifsad edici etkisi mi yoksa Sovyet emperyalizminin ezici, şedid yönü mü daha zararlı sorusuna farklı cevaplar verilebilir.

Bu noktada; yaşam alanını ortadan kaldırmayı hedefleyen alternatifin tehdidi ile ötekinin tehlikesinin kıyas kabul etmeyeceğine dikkat çekilebilir. Ancak, bu sorunun sorulması dahi ehven-i şer olarak tercih edilmek durumunda kalınanın da nihayetinde "şer" olduğu bilincini pekiştirecektir.

Son dönemde, Batı içinde yaşanan gelişmeler, konunun ehven-i şer bağlamında ele alınmasını gerekli kılıyor. Avrupa'da aşırı sağ ve yerleşik düzen çekişmesi ile ABD seçimleri bir de bu açıdan değerlendirilmeli.