ABD dün itibarıyla İran’a yaptırımların tümünü yeniden uygulamaya koydu. Böylelikle Obama döneminde yapılan anlaşma da ABD yönünden tarih oldu. Buna göre 50 İran bankası ile 700 İranlı kişi ve buna ilaveten gemicilik/enerji sektöründe de 200 kişi yaptırım listesine alındı. Bu liste İran Havayolları’na ait 65 uçak ve Atom Enerjisi Kurumu gibi birçok kalemde uzayıp gidiyor.

ABD Dışişleri’nin yaptığı açıklamaya göre Çin, Hindistan, Güney Kore, Türkiye, Tayvan, Japonya ve Yunanistan İran’a yönelik uygulamaya konan bu yaptırımlardan muaf olacaklar.

Pompeo’nun ifadesiyle bu tarihteki en kapsamlı yaptırım örneğini teşkil ediyor.

Tabii yine ABD Dışişleri’nin “Kaşıkçı cinayetinin takip edileceği ancak bunun Suudi Arabistan ile ilişkilerin geliştirilmesine mani olmayacağı” açıklaması oldukça tezat bir şekilde İran gündeminde dikkati çekiyor.

Böylelikle hangi ülkenin hangi kriterlere göre risk teşkil ettiği ve yaptırımlara maruz kalması gerektiğinin ölçüsü de ortaya çıkıyor.

ABD’ye göre İran ciddi bir risk içerirken, en tepeden gelen emirle muhalif bir gazetecinin Suudi Arabistan konsolosluğunda vahşice infaz edilmesi, hatta belki de cesedine hiç ulaşılamayacak olması ilişkilere gölge etmemesi gereken bir teferruat sayılıyor.

Bir yandan Kaşıkçı cinayetinin yakından takip edildiği söylenirken, öte yandan bu durumun ilişkileri etkilemeyeceği garantisi vermek, cinayetin örtbas edilmesi için açık çek vermekten farksız. İsrail’in de bu cinayet üzerinden Suudi Arabistan’ın yıpratılmaması gerektiğine dönük görüşü birkaç kez değişik kaynaklardan piyasaya sunuldu.

Türkiye’nin İran’a dönük yaptırımlardan muaf tutulması ise, kaç yıldır verilen mücadelenin bir sonucu. Halk Bankası konusunda da ABD’den olumlu sinyaller geliyor.

Çünkü Türkiye egemenlik haklarını ilgilendiren konularda asla geri adım atmayacağını ve her şeyi göze aldığını hem söyledi, hem de ispatladı. 15 Temmuz 2016 ve 10 Ağustos 2018 ekonomik saldırılarına da bu kapsamda maruz kaldı ama geri adım atmadı.

Dikensiz gül bahçesinde yaşamıyoruz, doğru. Ancak hiçbir ülke kendi veya küçük ortaklarının manfaatleri/tercihleri sonucunda giriştiği işlemlere sopa göstererek biat edilmesini isteyememeli.

Bunun olabilmesi için de o ülkenin ağzının içine bakmak veya işi şansa bırakmak seçenek değil.

Güçlenmeli ve doğru yönetilmelisiniz. İşte Türkiye son yıllarda bu kuralı ziyadesiyle yerine getirdi.