ABD Başkanı Trump'ın FOX News'e verdiği demeç, Ortadoğu'daki örtülü operasyonlara dair tartışmaları yeniden alevlendirdi. Trump, 2025 yılında İran'daki göstericilere dağıtılmak üzere çok sayıda silah gönderildiğini, bu silahların Kürtler üzerinden ulaştırılmak istendiğini ancak protestoculara ulaşmadığını söyledi. "Galiba Ortadoğu'da dolandırıldık" diyen Trump, bu nedenle Kürtlere kızgın olduğunu da ifade etti.

Bu açıklamalar, ABD'nin —dolayısıyla İsrail'in— 2025 yılında İran'a karşı örtülü bir savaş yürüttüğünü ortaya koyuyor. Rejime karşı İranlıları ayaklandırmaya yönelik kışkırtmanın ötesine geçilmiş, sahaya silah sürülmüş. İran yönetiminin açıkladığı rakamlara göre olaylarda 3 bin 200'den fazla kişi hayatını kaybetti. Bağımsız kaynaklar ise bu sayının 5 bine yaklaştığını belirtiyor. Tablo, İran'daki kanlı sürecin arkasında dış müdahalenin ağırlığını açık biçimde gösteriyor.

"Kayıp" silahlara dönersek; Trump, söz konusu silahların Kürtlerin elinde kaldığını söylüyor. Buradaki "Kürtler" ifadesi somut adresler barındırıyor. Bölgede ABD'nin temas kurduğu başlıca yapılar Barzani yönetimi, Talabani çevresi ve PKK'nın uzantısı PJAK. İran sahasına erişim kapasitesi açısından ise Süleymaniye merkezli Talabani hareketi ile Kandil hattı öne çıkıyor. PKK'nın Kandil'deki varlığı ve PJAK üzerinden İran içlerine uzanan yapısı bu hattı daha da kritik hale getiriyor.

ABD'nin Suriye'de SDG'ye silah sevkıyatında izlediği güzergâh hatırlandığında tablo daha netleşiyor. Sevkıyatların ilk durağı çoğu zaman Erbil merkezli Barzani bölgesi oldu; buradan da İran'a coğrafi olarak en yakın unsurlara aktarım sağlandı. İran'a gönderildiği belirtilen silahların protestoculara ulaşmadığına göre, hangi hat üzerinde tutulduğu da Washington tarafından bilinmektedir.

ABD ve İsrail'in, Trump'ın da açıkça dile getirdiği silah trafiği ve örtülü savaş yöntemleri yeni değil. Suriye, Irak, İran ve Türkiye uzun yıllardır bu stratejinin farklı biçimlerde hedefi oldu. Etnik ve mezhepsel fay hatları üzerinden yürütülen destabilizasyon politikaları, bölgeyi sürekli bir kırılganlık içinde tutuyor.

İran'a yönelik bu son müdahale, bölge ülkeleri açısından yeni bir eşik anlamına geliyor. Bu tür operasyonların kalıcı şekilde engellenebilmesi ise ancak dış müdahaleleri sınırlayan gerçek bir bölgesel dayanışmanın kurulmasıyla mümkün.