Yazarlar yaşadıkları dönemi etkileyip dönüştürdükleri gibi vefatları sonrasında da etkilerini sürdürüyorlar. Kitap satırlarında bıraktıkları kadar, fikirleriyle var ettikleri nesillerle de yaşıyorlar. Geride bıraktıkları maddi eşyalar ise, onları daha çok hatırlanabilir, fikri mirası daha fark edilir hale getiriyor. Doğdukları, çalıştıkları ya da yaşadıkları binaların yerel yönetimlerce işaretlenmesi insanlık hafızasında yer edinmelerini sağlıyor. Şehrin hafızasına damga vuruyorlar.

Avrupa ülkeleri bu bakımdan oldukça zengin. Köşe başlarında sıklıkla bir sürprizle rastlaşıyorsunuz. O damga sizi gündelik hayatın rutininden çıkarıyor. Londra’daki Charles Dickens Müzesi’nde olduğu gibi tek bir isme adanmış müzeler kadar birkaçını buluşturanlar da var.

Edinburg Yazarlar Müzesi, bunun güzel bir örneği. İskoçya’nın kültürel hafızasına bir giriş niteliğinde. 1622 yılında zengin bir İskoç tüccarı tarafından yaptırılmış olan Lady Stair’s House adlı görkemli taş bina, 1907‘de şehir konsiline verilerek müze olarak kullanılmasının yolu açılıyor. İskoç Edebiyatı’nın üç büyük yazarının hatıraları için oluşturulmuş müzede Robert Burns, Sir Walter Scott ve Robert Louis Stevenson’a ait özel eşyalar, portreler, el yazıları ve kitaplarının ilk basımları sergileniyor.

17.yy başlarında İngiliz ve İskoç tahtlarının tek hükümdarın iktidarı altında birleşmesiyle hamilerini yitiren ve bunun akabinde 18.yy’a uzanan kültürel tepki çağında, bu kültürel gerilim içinde yetişmiş şairlerden birisi olarak biliniyor Robert Burns (1759-1796). İskoçya’nın ulusal şairi olarak kabul ediliyor ve eserlerini İskoç diyalektiğinde ve İngilizce olarak yazıyor. İskoç halkı ve diasporası için önemli bir kültürel karakter olan Burns’un doğum tarihi olan 25 Ocak, İskoçya’da ulusal tatil ilan ediliyor. 25 Ocak akşamında aileler özel bir yemekte buluşarak geceyi Burns Gecesi olarak kutluyorlar. Burns’un Scots Wha Hae adlı şiiri uzun zaman İskoç milli marşı olarak kullanılıyor. Ve kendisinden sonraki İskoç şair ve yazarları etkiliyor.

Müzenin bir diğer sakini ise, şöhreti Büyük Britanya sınırları dışına taşan Sir Walter Scott (1771-1832) Meşhur tarihi roman yazarı ve şair. İngiliz şövalyeleri, Fransız devrimi gibi tarihten esinlenerek yazdığı romanlarla dünyanın pek çok yerinde tanınan ve okunan bir yazar. Treasure Island adlı eseriyle tanınan Robert Louis Stevenson ise, yakalandığı tüberküloz nedeniyle Samuo Adası’nda yaşayıp orada ölse de, müze sayesinde İskoç kökenleri ile bağını koparmamış oluyor. İskoçya’nın bu üç önemli yazarını bir araya getiren Yazarlar Müzesi, şehrin gündelik ritmine tarih, sanat ve edebiyatın ruhunu üflüyor. R. Burns’un yazı masası, W. Scott’un atlıkarıncası, R. Stevenson’ın binici botu, yazarların eser verdikleri çağın atmosferini güncelliyor.

Yazarların, filozofların, bilim insanlarının şehre mal edilmesi kültür politikasının önemli bir ayağı. Anglo-Sakson gelenek bu anlamda şehirlerinde önemli bir değer üretiyor. Bizim ülkemizde de belediyeler, şehirlerin yetiştirdiği önemli isimleri hayata katarak kültürel zenginliği görünür hale getirmeli, entelektüel hayatı o isimler etrafında canlandırmalılar. Onu besleyecek bir başka çaba bu isimlerin bir araya getirildiği kültür haritası olabilir. Bir sonrası ise, bu haritanın izinden kültür seyahatleri… Marka şehir olmanın yolları biraz da bu alana emek vermekten geçiyor.