İmam Hatip Liseleri, Türkiye’nin çalkantılı siyasal hayatından aldığı darbelere, pratikteki eksiklerine ve tüm sorunlarına rağmen Türk eğitim sisteminin en orijinal, en sıra dışı eğitim kurumlarından. 100 yıl önce herkesin kabı ölçüsünde istifade edebileceği geniş ve köklü bir vizyonla kuruldu. Bu vizyon, zaman zaman istenen meyveleri verememiş olsa bile, ortaya koyduğu eğitim tasavvuru olarak uluslararası alanda da haklı bir şöhrete kavuştu.
İmam Hatip vizyonunu şekillendiren tasavvurlar şunlardı:
- Tanzimat’la ortaya çıkan mektep-medrese ikiliğini ortadan kaldıran ya da bu iki dünyanın arasındaki mesafeyi azaltan bir eğitim modeli,
- Çocuğun ailede başlayan eğitimini okulda da aile değerleriyle uyumlu bir şekilde sürdürebilme imkânı,
- Tepeden inmeci Türk modernleşmesini yerli bir zihniyet inşası ile yatay bir tekamüle dönüştürme çabası,
- Toplumun ihtiyaç duyduğu dini bilgiyi seküler bir sistem içinde verebilme pratiği,
- Donanımlı din adamı yetiştirebilmenin ilk adımı,
- Modernizmin pozitivist kuşatmasına karşı bireyin dinle olan bağını komplekssiz bir kavrayışla diri tutma gayreti,
- Müslüman bir toplumun ferdi olsa da din hakkında fikir sahibi olmayı küçümseyen diplomalı cehalete karşı özgüvenli bir manifesto,
- Seküler eğitim kurumlarındaki Batılı paradigma üzerinden inşa edilen müfredatla yetinmeyip, İslami ilimlerle zenginleştirilmiş mukayeseli ilim anlayışı,
- Batı paradigmasından beslenen sosyoloji ile İslami perspektiften doğan fıkıh ilmini aynı müfredat içinde veren kuşatıcı bir toplum bilim perspektifi,
- Modernite içinde sıkışan bireyi kimlik bunalımından kurtaracak bakış açılarıyla hayata karşı güçlü bir duruş,
- Tarihin derinliği, yeryüzünün genişliği ölçüsünde geniş bir muhayyile,
- Bağdat’tan Londra’ya, Semerkant’tan Cezayir’e, New York’tan Endülüs’e geniş bir coğrafyanın ufku,
- ‘Beyaz adam’ın sömürgeci emellerine karşın, vicdan ve adalet duygusuyla Afrika’ya uzanan el,
- Dünyayı değiştirebilme ruhunun aşısı,
- Hayatı sadece ferdi değil, aynı zamanda sosyal meseleler üzerinden algılama sorumluluğu,
- Dilin kısırlaştığı, ifade gücünün zaafa uğradığı bir çağda derdini ‘efradını cami ağyarını mani’ biçimde ifade edebilme kabiliyeti,
- Hitabet ve belagatı Osmanlıcanın imkânları ile zenginleştirmek,
- Shakespeare’ın dünyasını bilmek yanında İbn Arabi’yi, Gazali’yi, İkbal’i, Mehmet Akif’i içselleştirmek, Mozart’a kulak vermek yanında Ali Ufki Bey’i, Dede Efendi’yi terennüm etmek,
- İlmi irfana dönüştürmek, bu kazanımları hayata taşıyabilmek,
- Hayatın hırslarına karşı tevekkülü, sabrı, sebatı ve metaneti kuşanabilmek,
- Gerektiğinde, sukut ederek etkili bir çığlığı herkese duyurabilmek,
- Dünyayı fenadan bekaya uzanan bir yolculuk olarak bilmek ve buna göre yaşamak,
Hulasa İmam Hatip, mensupları için farklı anlamlara sahip bir vizyonun, bir idealin adı…
***
23-24 Kasım tarihlerinde Yıldız Teknik Üniversitesi Davutpaşa Kampusu’nda “Kuruluşunun 100. Yılında İmam-Hatip Liseleri Uluslararası Sempozyumu”nda bu vizyon tüm yönleriyle masaya yatırılıyor. İlim Yayma Cemiyeti, Önder, İlim Yayma Vakfı, Ensar Vakfı ve Türkiye Gençlik ve Eğitime Hizmet Vakfı (TÜRGEV)’nın önderliğinde gerçekleştirilen toplantıya çok sayıda yerli ve yabancı katılımcı iştirak ediyor. Sempozyumda İmam Hatiplerin tarihinden siyasetle ilişkisine, uluslararası şöhretinden saha analizlerine kadar ilgi çekici pek çok başlık yer alıyor.
Sempozyumun İmam Hatip Liselerinin eksiklerini tamamlamaya, ortaya koyduğu vizyonu hayata geçirmeye imkân ve fırsat verecek yeni yolların açılmasına vesile olacağını umuyorum.