Dünya siyaset arenasında politik liderlerin oluşturduğu bir kategori var, ülkelerinin temsilinden sorumlu. Uluslararası zirvelerde bir araya geliyor, kendilerine has liderlik özellikleri sergiliyorlar. Her biri bir marka… Özdeşleştikleri sıfatlar var. Putin, Trump ve Erdoğan, küresel siyasetin en büyük oyuncuları… Sadece Türkiye’yi değil 360 derece siyasetiyle dünyanın tüm mazlumlarını temsil eden Erdoğan markasının belli başlı bileşenleri var.

Fakat bu yazıda bir başka konuya değineceğim. Tıpkı siyasi liderler gibi, onların eşleri de bir kategoriyi temsil ediyorlar; First Lady’ler… Özellikle uluslararası zirvelerde kategorik görünürlükleri artıyor. Liderler için olduğu gibi onlar için de ayrı bir protokoler düzen var. Ülke profillerine göre değişmekle beraber First Lady’lerin de kalabalık heyetleri oluyor. Liderler, sert rüzgarların estiği zirvelerde güvenlikten ekonomiye çeşitli konuları teati ederken, eşleri ülkelerinin ‘soft power’ dediğimiz yumuşak gücünü ortaya koyan paralel etkinliklerde bir araya geliyor; kültür, sanat, sağlık, insani yardım ve özellikle kadınları ilgilendiren sorunlar etrafında fikir alışverişi yapıyorlar.

İcrai yetki ve sorumlulukları olmasa da, üstlendikleri önemli roller var. Kendi toplumlarında ve uluslararası mecralarda, ‘yol açan, sorun çözen, farklılıkları buluşturan’ kritik fonksiyonlar icra ediyorlar. First Lady’ler arasında sadece protokol icabı varlık gösterenler olduğu gibi, kendi hobileri, zevkleri etrafında faaliyet alanı şekillendirenler de oluyor. Michelle Obama, Melania Trump, Brigitte Macron… Her biri modadan organik tarıma farklı ilgi alanlarıyla tanınıyor.

Bir de monarşi mensubu kadınlar var ki, Kate Middleton’dan Meghan Markle’a, onların varlık ve algılanış biçimleri biraz farklı.

First Lady’ler hakkında yazmama vesile olan toplantıya gelince… Türkiye First Lady’si Emine Erdoğan Hanımefendi’nin himayesinde Birleşmiş Milletler’de bir toplantı yapıldı. Konu, Afrika’da kadınların ve genç kızların güçlendirilmesiydi. 10’a yakın Afrika ülkesi First Lady’sinin katılımıyla adeta mini bir Afrika Zirvesi’ne dönüşen toplantıda can alıcı kadın sorunları ele alındı. Birleşmiş Milletler temsilcilerinin de katıldığı toplantı, Afrika üzerine çalışan uzmanlar adına yeni politikalar için ilham kaynağı oldu. Toplantının ev sahibi Emine Erdoğan, konuşmasında ifade ettiği üzere 30’a yakın Afrika ülkesini ziyaret etmiş ve Afrika’da kadınların yüz yüze kaldığı sorunları yakından görmüş bir isimdi. Bu ziyaretler sırasında lider eşleriyle kurduğu ilişki, Erdoğan’ı toparlayan, bir araya getiren, sorunlara çözüm üreten bir konuma getirdi. Nitekim bir Afrika First Lady’si, ‘First Lady kardeşliği’ ifadesi kullanırken, bu kardeşliğin kurucu mimarı Emine Erdoğan’a teşekkürlerini sundu.

Türkiye’nin Afrika’ya dair tezlerini her ziyarette güçlü biçimde ifade eden Emine Erdoğan, insanlık yararına çabaları ve hayırseverliği ile özdeşleşmiş bir First Lady. Gittiği ülkelerde programının önemli bir bölümünü, TİKA, AFAD, Kızılay gibi kuruluşların açılışları oluşturuyor. Afrika’da da böyle. Dünyanın yardıma muhtaç diğer coğrafyalarında da. Nitekim geçtiğimiz günlerde Dünya Müslüman Hayırseverler Kongresi tarafından ‘İnsani hizmet’ ödülüne layık görüldü. Pakistan, Gazze, Myanmar’da yaşanan insani krizlerde ortaya koyduğu liderlik nedeniyle, bu sıfatı uluslararası alanda tescillendi. Yine en son gıyabında ‘Küresel Umut’ ödülü verildi. Özetle Emine Erdoğan ismi, küresel anlamda hayırseverlik ve insani yardım konularıyla özdeşleşmiş görünüyor. First Lady’ler arasında kardeşlik hukukuyla anılması da bundan olsa gerek.