Putin-Obama görüşmesinde nelerin konuşulduğunu bilmiyoruz ama iki liderin Suriye konusunda anlaşamadıkları kesindir. Bu anlaşmazlığın yakın gelecekte Suriye'yi ve dolaysıyla bölgeyi nasıl etkileyeceğini hep birlikte göreceğiz. Ya ABD ve müttefikleri Suriye'deki silahlı muhalefete verdikleri destekten vazgeçer ya da bu desteği artırarak devam ettirir. Birinci durumda Suriye'de çözüme yönelik bir umut gelişebilir. Yok bu olmazsa ikinci olasılık gündeme gelir ve şu anda ülkede yaşanan çatışmalar tüm bölgeye yayılma riskiyle birlikte çok daha kanlı bir hal alır. Böyle bir ihtimal ise Türkiye'yi Suriye konusunda çok daha fazla öne çıkaracaktır. Dün Suriye'de düşen ya da düşürülen uçak bunun en somut ve tehlikeli kanıtıdır. Batı medyasında son dönemde çıkan haberler bunun işaretini veriyordu. Örneğin aylar önce biz Hür Suriye Ordusu'na bağlı militanların Türkiye sınırından (yani uçağın düştüğü bölgede) Suriye'ye girip eylem yaptıklarını ve çeştli ülkelerin bu militanlara her türlü silah verdiğini söyleyip yazdığımızda bazıları bize çok kızmıştı. Şimdi ise başta İngiliz, Amerikan, Alman gazeteleri olmak üzere Batılı birçok gazete bu yardım ile CIA ve MI6'nın Antakya'daki faaliyetleriyle ilgili olarak oldukça ilginç detaylar veriyor. Yani Türkiye, Suriye'de olup biten her şeyde ve tüm çatışmalarda ve bunların sonuçlarında taraftır.
***
Belki de bu nedenle dünkü uçak olayı tüm dünyanın ilgisini çekmiş ve heyecan yaratmıştı. Çünkü Türk uçağının Suriye tarafından Suriye üzerinde düşürülmüş olma ihtimali iki ülkeyi bir provokasyonla karşı karşıya getirebilecek özellik taşıyordu. Bu ise yakın gelecekte Esad'ı destekleyen İran ve Rusya'yı Türkiye'ye karşı çok daha keskin bir tavır almaya itebilir. Belki de bu  nedenle Moskova'da yapılan İran ile 5+1 arasındaki görüşmelerde hiçbir ilerleme kaydedilmedi. Belki de bu nedenle İran Fars Haber Ajansı, İran-Çin ve Rusya'nın yakında Suriye topraklarında çok büyük bir tatbikat yapacaklarını yazdığında herkes heyecanlandı. Çünkü Çin ama daha çok İran ve Rusya'nın Suriye olayında direkt ve fiilen taraf olması hem Suriye'de hem de bölgede birçok denklemin dengesini değiştirebilir.
***
Çok net söylüyorum Suriye yeni dünya dengesinin kilit ülkesidir ve bu ülkenin geleceği yeni dünyayı ve öncellikle bölgemizi şekillendirecektir. Durum böyle olunca bölgesinde önemli bir aktör olmak isteyen Türkiye, doğal olarak bu yeni süreçte olumsuz değil, olumlu rol oynamalıdır. Yani başlangıçta Türkiye'ye gaz vererek Suriye'ye müdahale etmesini isteyen ve bunu sağlayan Batı, şimdi medyası üzerinden Türkiye'yi ihbar etmekte ve Ankara'nın Katar ve Suudi Arabistan ile birlikte CIA aracılığıyla Suriyeli silahlı gruplara yardım ettiğini deşifre etmektedir. Yani Batı medyasına göre Türkiye, Suriye'de yaşanan ve her gün onlarca insanın ölümüne neden olan karşılıklı çatışmalarda taraf ve bir anlamda da ölümlerden sorumludur. Suriye'de Rus Dışişleri Bakanı Lavrov'un deyimiyle Esad gitmeyeceğine göre Ankara'nın bu rol ve sorumluluğu Türkiye'yi tüm bölgesel manevralarında sıkıntıya sokabilir. Çünkü Rusya ile pazarlık sonucu Batı ve onun Arap işbirlikçileri Suriye ile ilgili olarak geri adım attıklarında Türkiye tek başına ortada kalabilir. Tersi de olduğunda yani Batı, Suriye'ye daha fazla yüklenmeye karar verdiğinde bunu Türkiye üzerinden yapacaktır. Batı medyası bunun işaretlerini vermektedir. Bu Türkiye için birçok sorun yaratabilir. Bu nedenle Ankara dünkü uçak olayını duygusallıktan uzak tüm boyutlarıyla değerlendirip tavır almalıdır. Belki de Sayın Başbakan'ın Suriye ile birlikte pilotlarımızı arıyoruz demesi bunun olumlu işaretidir. Oysa Türkiye yapıcı rol oynayabilir ve bölgenin yeniden şekillenmesine olumla katkı sağlayabilir.
***
Türkiye şimdiye kadar yaptığı gibi Esad'ı eleştirmeye devam edebilir ama  hiçbir zaman oradaki iktidarın değişmesi için çalışmamalıydı. Suriye'de iktidar asla silahlı grupların kalkışmasıyla değişmez. Başta Türkiye olmak üzere Batı destekli silahlı grupların kalkışması ve Suriye devlet güçlerinin onlara sert karşılık vermesi Suriye'ye demokrasiyi değil, yıkımı getirir. Türkiye bunu istiyorsa Batı medyasının deyimiyle Suriye'deki muhaliflere desteğini sürdürebilir. Yok iki yıl önce olduğu gibi Türkiye tüm bölgenin istikrar, barış, dostluk ve özgürlüğünü istiyorsa o zaman bir an önce İran, Rusya, Çin hatta Hindistan, Brezilya ve Batı'nın dengeli ülkeleriyle birlikte Suriye sorununu diyalogla çözmeye odaklanmalıdır. Hatırlayalım iki yıl önce Ankara'nın Suriye ve İran ile dostluğu hızla gelişirken Batı, Türkiye'yi 'eksen kayması' ile suçluyordu. Şimdi ise aynı Batı'nın medyası Türkiye'yi Suriye ve dolayısıyla  İran'ın düşmanı gibi yansıtıyor.
Sizce de bunda bir gariplik yok mu?