2015’e bir kala herkes bir muhasebenin, bir arayışın peşinde. Kimisi andan umudunu kesmiş, falcıların kapısında gelecekten haber bekliyor, kimisi şirket raporlarının bir yıllık rakamlarına gözlerini çevirmiş, kâr-zarar tescilinin telaşında.

Anları değerlendirilmiş bir yılın hasılası da değerlidir aslında. Zamanı mekanik bir aygıtın elinden kurtarıp, üzerine bilincin ışığını düşürebilmişsek kendimizi kârda sayabiliriz.Tasavvuf büyükleri zamanı fark edenin, zamanın ilmine de vakıf olacağını söyler.Böylelikle takvime bağlı bir kronoloji bilgisini Cemil Meriç’in ifadesiyle aptalların tarihi olmaktan çıkarabiliriz.
Önemli olan tüm fiillerimizin içinde şekillendiği zamana dair bilinçtir.Hayat içinde iki kere yıkanamayacağımız bir nehir gibidir. Akıp gider, hiçbir an birbirinin dengi değildir. Yürüdüğümüz yola bakmadan hep kâr-zarar hesabında olmak da bazen bizi yanıltabilir. Bir an kârda olmak hep kârda olacağımızı göstermez. Bazen zararda görünmek hep zararda olacağımızı göstermeyeceği gibi. Bu nedenle dinamik bir bilinç halidir insana hayat boyu yoldaşlık etmesi gereken.
Çinli düşünür Lao Tzu’nun şu öyküsü sonuç odaklı bu kâr-zarar hesabının tezatlarını gösterir bize;
‘Köyün birinde bilgeliği ile meşhur yaşlı bir adam varmış. Çok fakirmiş ama kral dahi onu kıskanırmış. İhtiyarın dillere destan bir atı varmış. Kral, hazinesinin tamamını teklif ettiği halde adam satmamış. ‘At benim için bir dost, insan dostunu satar mı?’ demiş. Bir sabah bakmışlar ki, at yok. Köylüler ihtiyar adamın başına toplanmış. ‘Krala satsaydın, ömrünün sonuna kadar beyler gibi yaşardın, şimdi ne paran var, ne atın’ demişler. İhtiyar ‘karar vermek için acele etmeyin, at sadece kayıp’ demiş. Köylüler gülmüşler ve ihtiyarın bunadığını düşünmüşler. Aradan on beş gün geçmeden at bir gece ansızın gelmiş. Meğer çalınmamış, dağlara gitmiş. Dönerken de vadideki on iki vahşi atı peşine takıp getirmiş. Köylüler ihtiyardan özür dilemişler. ‘Haklı çıktın, atın kaybolması talihsizlik değil, bir devlet kuşu oldu senin için, şimdi bir at sürün var’ demişler. İhtiyar, ‘karar vermek için yine acele ediyorsunuz, bunun ötesinin ne getireceğini henüz bilmiyoruz’ demiş.
Köylüler bu defa açıktan dalga geçmemişler. Ama içlerinden ihtiyarın bunadığına iyice inanmışlar. Bir hafta geçmeden vahşi atları terbiye etmeye çalışan ihtiyarın tek oğlu attan düşüp ayağını kırmış. Evin geçimini temin eden oğul, şimdi uzun süre yatakta yatacakmış. Köylüler yine gelip ‘haklı çıktın, atlar yüzünden eskisinden daha zavallı olacaksın’ demişler.
İhtiyar ‘siz erken karar verme hastalığına tutulmuşsunuz. Acele etmeyin. Hayat böyle küçük parçalar halinde gelir ve sonra neler olacağı size asla bildirilmez’ demiş.
Nitekim birkaç hafta sonra ülkede savaş çıkmış ve eli silah tutan tüm gençler askere çağırılmış. İhtiyarın kırık bacaklı oğlu dışında tüm gençler savaşa gitmiş. Köylüler yine gelmiş. ‘Bu sefer haklı çıktın. Oğlunun bacağı kırık ama hiç değilse yanında. Oysa bizimkiler kazanılması imkansız olan savaştan asla geri dönemeyecekler, ya ölecekler, ya esir düşecekler. Oğlunun bacağının kırılması talihsizlik değil, şansmış’ demişler.
İhtiyar ‘Yine erken karar veriyorsunuz. Ne olacağını kimse bilemez. Bilinen tek bir gerçek var. Benim oğlum yanımda ama sizinkiler askerde. Ama bunların hangisinin talih, hangisinin şanssızlık olduğunu sadece Allah biliyor’ demiş.
Kıssadan hisse; hayatın küçük bir dilimine bakıp tamamı hakkında karar vermekten kaçınmak gerek. Bir yol biterken bir başkası açılabilir. Bir hedefe ulaşırken daha yüksek bir hedefin belirdiğini görür insan.
Bu nedenle aslolan prensiplerle yolda olmak halidir. İnsan buna odaklandığında zaten sonuç kıymetlidir.
2015, bilinçle geçireceğimiz anların toplamı olsun!