Uluslararası ilişkilerde imaj önemlidir. Sadece yabancı yatırım çekmek, turizmi canlandırmak ya da ticareti desteklemek için değil, jeopolitik etki alanını genişletmek için de... İşte bu yüzden sosyal bilimler literatürüne ‘ulus markalaşması’ diye bir terim girdi. Tıpkı ürünlerini dünya pazarlarında tanıtmak isteyen firmaların reklam şirketleri aracılığıyla ürünle ilgili reklam kampanyası yürütmesi gibi ülkeler de halkla ilişkiler şirketleriyle, bakanlıklar bünyesindeki kamu diplomasisi departmanlarıyla uluslararası arenada benzer kampanyalar yürütüyorlar. Neden? Çünkü bir ülkenin imajı uluslararası alanda o ülkeye yeni kapılar açabilirken hareket alanını kısıtlayabilir de. 
Şimdi gelelim asıl söylemek istediğim şeye. Amerika’nın hem iç hem de dış politikada yaptığı hatalar uluslararası alandaki imajına darbe vurmaya devam ediyor, hareket alanını daraltıyor ve ulusal çıkarlarına zarar veriyor. Bunun en son örneğini daha geçen hafta Asya-Pasifik’te gördük. 
Obama yönetime geldiği ilk günden bu yana başkanlığı döneminde iki temel hedefi olduğunu söyledi: İç siyasette sağlık sigortası almaya gücü yetmeyen milyonlarca Amerikalı’ya devlet destekli sağlık sigortası hakkı tanıyan sağlık reformunu geçirmek, dış politikada ise Amerika’nın kaynaklarını ve diplomatik enerjisini Ortadoğu’dan Asya-Pasifik’e kaydırmak. Fakat öyle görünüyor ki iç politika hedefine ulaşmaya çalışırken attığı her adım dış politika hedefinin önünü kesen dinamikler doğuruyor. Bir önceki yazımda belirttim. Geçen hafta Kongre’deki Demokratlar ve Cumhuriyetçiler yeni bütçe üzerinde anlaşamayınca federal hükümetin faaliyetleri kısmen durduruldu, binlerce memur zorunlu izne çıkarıldı. Krizin nedeni Cumhuriyetçilerin Obama’nın sağlık reformunun yürürlüğe girmesini geciktirmek istemesi. Kongre’deki sağlık reformu tartışması hükümetin kapatılmasına, bu da Obama’nın geçen hafta Asya-Pasifik’e yapacağı ziyareti üçüncü kez iptal etmesine neden oldu. 

BU ZİYARET OLDUKÇA ÖNEMLİYDİ

Oysa bu ziyaret Obama dış politikası için oldukça önemliydi. Amaç Çin’in komşularıyla ticari ve askeri anlaşmalar imzalayarak hem Asya pazarına daha güçlü girmek hem de Çin’in yükselişini sınırlamak. Bölge ülkeleri Çin’in agresif politikalarından korktukları için Amerika ile ittifaka önem veriyorlar. Fakat gezinin iptali Amerika’nın bölgedeki imajına yeni bir darbe vurdu. Çin hem bunu hem de Amerika’nın Suriye’ye saldıracağım deyip saldırmamasını kullanarak bölgede Amerika’nın ‘güvenilmez bir müttefik’ olduğu inancını yaymaya çalışıyor. Son zamanlarda bölgede olanlar Çin’in bu propagandasının işe yaradığını gösteriyor. Filipinler’den Singapur’a, Japonya’dan, Endonezya ve Güney Kore’ye pek çok ülke yaptıkları açıklamalarda ‘kendi sorunlarını çözemeyen Amerikan Kongresi’nin müttefiki ülkeleri hiç koruyamayacağına’ dair endişelerini dillendiriyor. 
Hatta Japonya Başbakanı daha da ileri gidip olası bir saldırıda Amerika’nın yardım etmeyeceği gerekçesiyle askeri bütçesini artırma kararı aldı. Endonezya da benzer bir endişeyle Çin’e karşı söylemini yumuşatmış görünüyor. Çin ise Washington’ın kafa karışıklığının ve ataletinin bölgede yarattığı boşluğu doldurmak için komşularıyla ticari anlaşmalar imzalama ve stratejik ortaklıklar kurma çabasını hızlandırmış durumda. Kısacası Kongre’de olanlar Kongre’de kalmıyor, dünyanın dört bir köşesinde Amerika’nın ayağına dolanıyor. Amerika’nın acilen bozulan uluslararası imajını düzeltmeye ihtiyacı var.