Geçen gün, bir araştırma için Aktüel dergisinin ilk nüshasını karıştırıyordum. İlginizi çekebilir diye, anılan nüshadan taradıklarımı aktarıyorum:

BİR: Cemiyet sayfasında Kenan Evren ile Semra Özal aynı masada, viski içiyorlar. Semra Özal’ın elinde puro var. (Zira “mekânlarda” sigara yasağı yok.)
İKİ: SHP İstanbul İl Başkanlığı’na Ercan Karakaş’ı devirerek gelen Kamer Gök’le bir röportaj var. “Tuncelili” diye yazıyor. (Bugün olsaydı “Dersimli” yazardı!)
ÜÇ: Cemil Çiçek, Akbulut kabinesinde Devlet Bakanı... (Konuyla ilgisi yok ama Tayyip Erdoğan 1991’de RP İstanbul İl Başkanı.)
DÖRT: 1979’da darbeyle devrilip asılan babası Zülfikar Ali Butto’nun kızı Benazir Butto, Pakistan Başbakanı. Kocası Asıf Ali Zardari hapiste idamla yargılanıyor. (Benazir Butto, 2007’de suikasta kurban gidiyor. Kocası ise ipten kurtuluyor ve 2008-2013 Eylül arası Pakistan cumhurbaşkanlığı yapıyor.)
BEŞ: Dergide bir tane bile cep telefonu, ıPhone, laptop, tablet bilgisayar, LCD TV reklamı yok. Twitter’den seçmeler diye bir bölüm de yok!
ALTI: İlanlarda ise Arçelik reklamı var. Reklamda “Ürettiğimiz Arçelik televizyonlarını üst üste koyduğunuzda yükseklikleri atmosferi aşıyor” diye yazıyor. (Tüplü televizyonlarla tabii aşarsınız. LCD’lerle aşın da görelim! Şaka bir yana bugün de aşar diye tahmin ediyorum.)
YEDİ: Ayşe Arman 22 yaşında imiş. Bir haber “kotarmış”. Dört sayfa... “Orgazm olamıyorum” başlığıyla yayımlanmış. (Anlayacağınız Arman, 44 yaşına geldi, şu işe bir türlü çözüm getiremedi!)
SEKİZ: DYP’li Milli Savunma Komisyonu Başkanı Baki Tuğ “Ben komisyonda siyaset yaptırmam” demiş. (Deniz Gezmişler’in idamında “parmağı” olan Tuğ doğru söylemiş. Zira şimdiki bazı gençler bilmez ama o dönemde siyaset genelkurmay karargâhında yapılıyordu!)

Sözcüklerin geçmişi, gelmişi

Basın yayın dünyasında mücellit diye bir meslek var biliyorsunuz. Basında bir de cellat denilen bir tür var. Dolayısıyla, mücellit sözcüğünün “basılan” ile “cellat” sözcüğünün ise “asılan” ile bir ilgisi var!
Fakat bu ilinti sadece bu kadar değil... İki sözcük arasında şöyle bir etimolojik bağ da var:
İkisi de Arapça “cild” (cilt) sözcüğünden geliyor. Kökü, cld yani deri manasında... Cilt sözcüğü aynı zamanda bir meşinle kırbaçlamak anlamına da geliyor. Dolayısıyla mücellit yani ciltleyen dediğimizde “bir kitabı celede eden” yani “bir kitabı deriyle kaplayan” demiş oluyoruz.
Cellat ise “deriyi kırbaçlayan” oluyor. Gerçi mücellitlerin ciltlediği bazı kitaplarda ya da dergilerde “derisi kalın” olan kişiler okuru kırbaçlıyor ama konumuz bu değil!
Gelelim bir başka iki sözcük arasındaki ilintiye... Cüzdan... Eczane...
Cüz, Arapçada parça, birim demek... Çoğulu ise “acza”...
Aczahane, Türkçeleşerek eczane haline geliyor. Eczane deyince, biliyorsunuz içinde pek çok parçanın satıldığı yeri anlıyoruz. Talcid, plaj terliği gibi...
Cüzdana gelince... Cüz, parça demekti. Dan ise Farsçada “kap” demek...
Dolayısıyla cüzdan deyince içine vesikalık fotoğraf, para, kredi kartı gibi “parçaların” konulduğu “dan” yani “kap” geliyor.
Hadi bir paragraf daha açıp ukalalığa devam edeyim: Cin, mecnun, cinnet, cennet, cenin sözcükleri arasında da kök bağlantısı var. (Hayır, kök diyerek lafı Ertuğrul Özkök’e getirmek suretiyle cinnet getirip mecnun olmanızı istemem!)
Cin, Arapça “cinn”den geliyor; gece karanlığı manasında... Yani örten, koruyan, saklayan manasında...
Cinnet, cinlere maruz kalmak demek yani hiçbir şeyi görmez hale gelmek demek.
Mecnun ise cinnet getiren.. Yani aşkından gözü kör olan... (Gerçi “cinnet getirmek” diyenler de var. (Kafam bugün Leyla oldu, kusuruma bakmayın, lafı fazla uzatıyorum.)
Cenin ise anne karnında saklanan, korunan demek...
Cennet’i ise tahmin etmişsinizdir. Tahmin edemediyseniz ve anneniz sağ ise annenizin ayağının altına bakın göreceksiniz!