BRÜKSEL

AVRUPA Birliği ile Türkiye ilişkileri yoğun dönemlerine geri dönüş sinyalleri veriyor.
Önce 3,5 yıl aradan sonra müzakere sürecinde 22. başlık açıldı, şimdi de bir hafta sonra başlayacak vize sürecinin 3,5 yılda tamamlanması bekleniyor.
AB ile Türkiye arasında vize muafiyeti müzakerelerinin başlaması ve Geri Kabul Anlaşması’nın 16 Aralık’ta Ankara’da imzalanacak olması Brüksel’de ilişkilerin iyiden iyiye yoğunlaşma beklentisini artırdı. Başbakan Erdoğan’ın 3,5 yıl aradan sonra ocak ayı ortasında Brüksel’i ziyaret edecek olması farklı bir heyecan yarattı.
AB’ye Türkiye’den giriş yaptığı tespit edilen, üçüncü bir ülkenin vatandaşı olan göçmenlerin yakalanması halinde Türkiye’ye geri gönderilmesine olanak tanıyan Geri Kabul Anlaşması’nın imzalanması ile vize muafiyeti müzakerelerinin başlaması eş zamanlı olarak gerçekleşecek.
AB her zamanki gibi diğer ülke veya aday ülkelere farklı Türkiye’ye farklı uygulama yöntemlerine bir yenisini daha ekledi.
AB ile “vize serbestliği” konusunda çalışma yürüten diğer ülkelerle yapılan anlaşma metinlerinin başlıkları “Visa liberalization with (ülke adı)” iken, Türkiye’nin metin başlığı “Roadmap toward a visa-free regime with Turkey”. AB, sadece başlıkta bile Türkiye’ye her zamanki gibi farklı muamele yapıyor.
Brüksel kulislerinde vize metnine AB’nin yine her an patlayabilir “mayın yerleştirdi”ğine dikkat çekiliyor.
Vizedeki mayınlardan biri Türkiye’nin, Suriye, Ürdün gibi üçüncü ülkelere yaptığı ‘vize uygulaması’. Bu nedenle AB, Türkiye’den bir dizi talepte bulunuyor.
Türkiye’den, AB açısından göç ve güvenlik riski yaratan ülkelerin vatandaşlarına sınırda vize verme uygulamasına son verilmesi, Türk vize politikasının AB müktesebatına uyumlu hale getirilmesi, Türkiye’nin vize talep etmediği AB ülkelerinin vize uyguladığı ülkelere, Türkiye’nin de vize uygulaması ve ayrımcılık yapmaksızın tüm AB ülkelerinin vatandaşlarına vize muafiyeti tanınması isteniyor.
Türkiye, dünyadaki bütün ülkelerle var olan vize politikalarının hepsini yeniden gözden geçirmek ve AB ile uyumlu hale getirmek zorunda kalacak.
Vizedeki diğer ve “en önemli mayın” ise Kıbrıs.
Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, AB Komiseri Stefan Füle ve AB Komisyonu İçişlerden Sorumlu Üyesi Cecilia Malmström’un Brüksel’deki basın toplantısında bir Alman haber ajansı konuyla ilgili “Kıbrıs sorunu”nu gündeme taşıdı. Ajansın, “Eğer Kıbrıs konusu çözümlenmezse bu vize sürecini nasıl etkiler bu konuda nasıl girişimlerde bulunmayı veya önlemler almayı düşünüyorsunuz?” sorusunu dile getirdi. Tarihi geldiğinde bu konudaki AB kararının ‘oybirliği’ ile değil ‘nitelikli çoğunluk’ ile alınması gerektiğini vurgulayan Davutoğlu, “Kıbrıs konusunu vize sürecinden bağımsız olarak da zaten çözmek ve bir sorun olmaktan çıkarmak için çalışıyoruz. Bu mesele üzerinde de en kısa sürede bir uzlaşı sağlandığını görmek en büyük arzumuzdur” cevabını verdi.
Vize konusunda ulaşılan uzlaşının çok önemli olduğunu belirten AB Komisyonu Genişlemeden Sorumlu Üyesi Füle ise, “Uzun zamandır ilk kez artık bugün ‘inşallah’ yerine ‘nihayet’ diyoruz. Umarız bu açılan fırsat penceresi kapanmadan Kıbrıs konusu da çözüme kavuşur” demekle yetindi.
AB ile vize muafiyeti “siyasi karar”dan çıkartılıp, “teknik düzleme” çekilebilse hiçbir sorun teşkil etmeyecek Türkiye açısından. Ancak, AB metninde nihai karar “bütün üye ülkelerin kabulü”ne bırakılıyor.
AB’nin söz ettiği “bütün üye ülkeler” arasında elbette “Kıbrıs Cumhuriyeti” yani Türkiye’nin resmi olarak tanımadığı Güney Kıbrıs Rum Kesimi de var. Türkiye vize konusunda üzerine düşen bütün görevleri yerine getirse ki, Türkiye’nin bunu yapma kapasitesi mevcut, yine de son aşamada Kıbrıs Rum yönetiminin “oluru”nu almak zorunda kalacak.