BRÜKSEL

Avrupa Birliği, NATO, ABD ve Rusya “Ukrayna krizi” ile uğraşırken “Güney Gaz Koridoru Brüksel"de tartışıldı. Avrupa gazının yüzde 40’ını karşılayan Rusya ile Batı Ukrayna kriziyle bir kez daha karşı karşıya kaldı. Rusya’ya bağımlılıktan kurtulmak isteyen AB, alternatif yol arayışlarını hızlandırdı girdi.
Doğalgaz ve petrol Rusya devlet bütçesinin yüzde 50’lik kalemi. Avrupa Birliği’nin gaz ihtiyacının yüzde 40’ını Rusya karşılıyor. Rusya’dan AB ülkelerine verilen gazın yüzde 66’sı da Ukrayna toprakları üzerinden geçiyor. İsveç, Finlandiya, Litvanya, Letonya, Estonya ve Bulgaristan’ın gaz ihtiyacını yüzde 100 Rusya sağlıyor. Avrupa’nın en büyük ekonomisi Almanya’nın ise yüzde 40’ını.
Rakamsal tablo böyle olunca AB ülkeleri, gaz ihtiyacında yeni ve alternatif yollar arama zorunluluğu hissediyor.
Azerbaycan’ın Şahdeniz sahasından çıkartılacak yaklaşık 1,2 trilyon metreküp rezervi bulunan gazın Türkiye üzerinden Avrupa’ya taşınması öngörülen “Güney Gaz Koridoru” geçen hafta Brüksel’de uzmanlar tarafından tartışıldı.
“Güney Gaz Koridoru: Fırsatlar ve Sorunlar” başlıklı forumda Avrupa Birliği'nin enerjide Rusya'ya olan bağımlılığını azaltacak Güney Gaz Koridoru'nun Azeri gazına ilaveten Hazar bölgesindeki diğer kaynaklardan, Irak'tan ve Doğu Akdeniz'den gelecek gazla takviye edilmesi üzerinde duruldu.
Avrupa Parlamentosu ev sahipliğinde Hazar Strateji Enstitüsü’nün düzenlediği Hazar Forumu'nda "Güney Gaz Koridoru" tartışmalarında enerji sektörü uzmanları, son yaşanan kriz ile “Türkiye üzerinden Avrupa'ya gaz taşıyacak boru hatlarının önemi"nin bir kez daha kanıtlandığı görüşünde birleştiler.
Brüksel’de, Avrasya enerji haritasını şekillendiren enerji jeopolitiğine yeni bir boyut kazandıran Güney Gaz Koridoru'nun Avrupa'ya sunacağı fırsatlar ve Güney Gaz Koridoru'nun en önemli halkası olan Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı projesi ile Şah Deniz gazını Türkiye sınırından alarak Avrupa'ya taşıyacak Trans Adriyatik Boru Hattı tartışıldı.
Hazar Strateji Enstitüsü Genel Sekreteri Haldun Yavaş, “Ukrayna’da ortaya çıkan kriz ile beraber AB, Güney Gaz Koridoru'nun önemini daha iyi anladı. Kriz, Avrupalılara Türkiye üzerinden bir boru hattı mecburiyetini tekrar hatırlattı" diye konuştu.
Azerbaycan'ın Avrupa'ya gaz satışını "stratejik hedef" olarak benimsediğini belirten Azerbaycan kamu petrol şirketi SOCAR'ın Brüksel Temsilcisi Vusal Mammadov, "Ukrayna'daki son gelişmeler Hazar gazının Avrupa'ya ulaştırılmasının önemini daha da artırdı ama bu olaylar yaşanmasaydı da önemliydi. Çünkü Güney Gaz Koridoru'yla AB'nin tamamen yeni bir gaz yatağına erişimi olacak” görüşünü dile getirdi.
Azerbaycan’dan Trans-Anadolu hattı üzerinden 2018 yılında Avrupa’ya verilecek yıllık 16 milyar metreküp doğalgazın 6 milyar metreküpü Türkiye'de tüketilirken 10 milyar metreküpünün AB'ye satılması öngörülüyor. 2025 yılında ise bu rakamın yıllık 25 milyar metreküpe çıkarılması hedefleniyor.
AP’nin İtalyan milletvekili Vittorio Prodi, doğalgazda tek bir arz ülkesi olmasının stratejik olarak yanlış olduğunu belirtti. AB’nin Rus gazına olan bağlılığından kurtulabilmesi için “Güney Gaz Koridoru”na önem vermesi gerektiğini söyleyen Prodi, “Güney Gaz Koridoru siyasi özgürlüğümüzün çok önemli bir parçası. Çünkü siyasi gerekçelerle arzın kesilebileceği bir durumla karşılaşmak istemiyoruz" diye konuştu. Yunanistan’ın AB Daimi Temsilciliği Enerji Ataşesi Theodoros Christopoulos da “AB'nin çeşitlendirilmiş gaz kaynaklarıyla enerji güvenliğini sağlayacağı”na dikkat çekti.
Dünyadaki doğalgaz rezervlerinin yüzde 74'ünün Türkiye'nin çevresinde bulunduğuna dikkat çeken BOTAŞ Genel Müdür Yardımcısı İbrahim Said Arınç da Hazar Forumu’nda yaptığı konuşmada, AB'nin ilave doğalgaz talebini ve arz güvenliğini karşılamasında kilit ülkenin Türkiye olduğunu söyledi.