"İstilacı kültürün şiddetli baskısı altında ezilen münevver zümrenin bu kültüre karşı müphem, çift kutuplu bir tavrı vardır. Bu tıpkı çocukların babalarına karşı tavırlarına benzer. Baba çocuğa nispetle çok kudretli olduğu ve çocuk ondan daha güçlü birine rastlamadığı için kendisini bu kudretle bir tutmak ister, ona benzemeye çalışır. Diğer taraftan, babanın kudreti çocuk için menfî bir değer taşır, çünkü çocuğun arzuları karşısında devamlı bir engel ve bir inkisar kaynağı teşkil etmektedir."

Merhum Erol Güngör Hoca, Türk Kültürü ve Milliyetçilik kitabında böyle yazıyor. Türkiye'deki iki asırdır değişmeyen, Batı'nın kültürel hegemonyasına teslim olmuş "aydın" güruhunun hâl-i pür melâlini böyle anlatıyor.

Geçtiğimiz haftalarda Enstitü Sosyal tarafından düzenlenen "Dünya Dekolonizasyon Forumu" sonrasında Batı sömürgeciliğinin tartışılmasından; sömürgecilerin kurduğu ideolojik, söylemsel, akademik ve kavramsal hiyerarşiyi bozarak bu konunun ele alınmasından rahatsız olanların yaptığı eleştirel tartışmaları görünce aklıma bu satırlar gelmişti.

Tek kerametleri Batı hegemonyasının bilgisini, fikrini tercüme etmek ve Türkiye'nin fikir hayatını âdeta bir misyon gibi bu hiyerarşi içerisine hapsetmek olanların Tanzimat'tan beri değişmeyen bu tavrını analiz etmek gerekiyor. Üstelik "siz sömürgeciliği konuşarak, Türkiye içindeki iktidarın yarattığı sorunları görünmez kılıyorsunuz" düzeyinde bir eleştiri dilini görünce bu daha da zaruri bir hâle geliyor.

İtiraf etmem gerekir ki, ideolojik sıfatları ne olursa olsun (liberal, sosyalist, sol-liberal, Kemalist, feminist, vb) Batıcılık ortak paydasında birleşen bu zümrenin tezleri de argümanları da geçmişte daha nitelikliydi. Batı merkezli entelektüel paradigmanın sarsılmasıyla birlikte, içimizdeki Batıcı çevrelerin de eski entelektüel özgüvenlerini, niteliklerini kaybettikleri görülüyor.

Erol Güngör Hoca'ya kulak vermeye devam edelim:

"...Modernleşme gayretleri ise çocuğun müstakil bir şahsiyet olmak için büyümekten ziyade, babasına benzeme çabaları gibidir; çocuk sakalı çıkmadığı halde tıraş olmaya kalkar, babasının elbiselerini giyerek aynada kendini seyreder. Bütün bilmediklerini babasına sorar ve her ihtilafta babasının hakemliğine müracaat eder. En büyük sevinci babası tarafından beğenilmektir, buna lâyık olmak için yapmayacağı şey yoktur.

Avrupalının nefretinden kurtulabilmek için, üstün olan taraflarımızı, yani milletimizin tarihini reddettiler... Babamız sadece size değil, bize de çok eziyetler etti. Ama şimdi biz onu elbirliğiyle öldürdük ve sizi kendimize baba yaptık. Ne isterseniz yapmaya hazırız, yeter ki bizi evlâtlığa kabul edin..."

İmparatorluğumuzun çöküş döneminde yaşanan travmanın aydın zümremizde yarattığı sendrom bir öğrenilmiş çaresizlik olarak ortaya çıkmıştı. Üstelik o dönemin aydınlarının birçoğunda yine bir vatanı kurtarma kaygısı tüm komplekslerine rağmen vardı.

Lâkin hâlâ 2026 yılında bu kadar şey değişmişken, Batı hegemonyası çökerken, içimizdeki Batıcı zümrenin bu şahsiyet yoksunluğu, entelektüel ve kültürel sefaleti incelenmesi gereken bir vaka olarak karşımızda durmaya devam ediyor.

Üstelik bu zümrenin Türk ve İslam kültürüne yönelik eleştirileri, çoğu zaman diğer bütün meselelerin önüne geçen bir saplantı hâline geliyor. Çünkü söyledikleri her sözün, ortaya attıkları her tezin, yazdıkları her yazının gelip dayandığı ve sorunun kaynağı olarak gördükleri yer Türklük ve İslamiyet. Zaten o nedenle bu kimliği siyasal olarak sahiplenen aktörlere ve hareketlere sistematik bir düşmanlık ve nefret besliyorlar.

Türkiye'nin bugün ihtiyaç duyduğu şey, Batı karşısında içine kapanmak da değildir; Batı'nın onayına muhtaç bir zihniyetle yaşamak da değildir. Asıl mesele, Erol Güngör'ün işaret ettiği gibi, başta Osmanlı ve Selçuklu dönemleri olmak üzere kendi tarihsel tecrübesine yaslanan modern, müstakil bir şahsiyet inşa edebilmektir.

Böyle bir müstakil şahsiyete sahip olmayanlara, sömürgecileri meşrulaştırmaya çalışanlara da ayna olmaktır.