• $8,8826
  • €10,3833
  • 494.89
  • 1381.28
1 Eylül 2021 Çarşamba

BİTTİ

ABD Afganistan'dan tamamen çekildi. 2001'de başlayan işgal sona erdi. Amerikan medyası da gelişmeyi "En uzun savaş sona erdi" başlıkları ile duyurdu.

Peki, 20 yıl boyunca Amerika ne yaptı orada? Bu işgalin Afganistan'a ne faydası oldu?

Hiç...

Tam tersine, bitik bir ülke, öksüzlerle yetimler, umutsuz insanlar, kan ve gözyaşı, daha da güçlenmiş bir Taliban ile geniş uyuşturucu tarlaları bıraktı arkasında.

Tıpkı Irak'ta olduğu gibi!

Demokrasi ve refah götürme iddiaları, çarpıcı ve iç acıtıcı bir gerçeğe dönüştü. Emperyalizm denilen de bu işte. Sovyetler Birliği de o bölgeden ardında 1 milyon 100 bin ceset bırakarak çekilmişti.

Artık cevap verilmesi gereken soru şu:

Bundan sonra ne olacak? Afganistan'ı neler bekliyor?

Bu soruya iç açıcı cevaplar vermek o kadar zor ki! Yaklaşık 100 yıldır emperyalizmin at oynatıp kirlettiği o coğrafya için iyimser değerlendirmeler yapmak imkânsız. Önce İngilizler, aşiretleri ve mollaları ayaklandırdı. Afgan Şahı Amanullah Han devrildi. Sonra darbeci Babrak Karmal'ın daveti ile komünistler girdi devreye. SSCB işgali yaşandı. En son olarak da El Kaide'yi cezalandırmak bahanesi ile ABD gitti oturdu oraya. Afganistan topraklarında DAEŞ'i yeşertip, ülkeyi Taliban'a bırakarak çıktı.

100 yıl önceki yapı ise, neredeyse hiç değişmedi...

Etnik ve dini gruplar ile aşiretler arasındaki çekişmeler devam ediyor. Bu yapı da Afganistan'da kan ve gözyaşı üretiyor. İşgalciler ise, hiç dokunmadılar bu yapıya. Tam tersine, sürekli olarak yararlanma yoluna gittiler.

Şimdi, Afganistan'da yeni bir yapı oluşturulacak. Temsilde adalet sağlanırsa eğer, ülke için belki bir ümit ışığı yanabilir. Peştunların çoğunlukta olduğu ülkede, Özbekler, Tacikler, Hazaralar ve Türkmenler de var. Sayıları da azımsanmayacak miktarda. Yıllar boyunca da Peştunlar tarafından itilip katıldılar.

Hiç unutmuyorum, Sovyetler Birliği'nin çekilmeye başladığı 1989 başında, kuzeydeki etkili bir isme "Şimdi ne olacak?" diye sormuştum. Şu çarpıcı cevabı vermişti:

-İşgalci Ruslar bize zulmettiler. Ama bu zulümden herkes eşit olarak payını aldı. Onlar gittikten sonra zulüm sadece bize dönecek. Peştunlar, her zaman olduğu gibi bizi ezmeye çalışacaklar. Bizi zor günler bekliyor.

İşte aynı tehlike bugün de kapıda!

Oradaki mesele, sadece Taliban değil. Çok daha derin problemleri var Afganistan'ın. Karmakarışık, yer yer düğüm olmuş bir yumak gibi!

Türkiye, sorunların çözümü için tarihi birikimi ve nüfusunun büyük bölümü Müslüman bir ülke olarak etkili olabilir orada. Hatta, sadece Türkiye bunu yapabilir bile denilebilir.

Ama dışarıdaki fren mekanizmalarının dışında, bir de içten yükselen dirençle de karşı karşıyayız. O bölgede istikrar istemeyen dış güçlere, Türkiye'deki muhalif çevrelerden de destek var. Tutturmuşlar bir "Taliban" temcit pilavı gibi tekrarlayıp duruyorlar...

Taliban var diye, biz Afganistan'daki istikrarsızlığın ülkemizi vurmasına seyirci mi kalacağız? Bizden medet uman Özbek, Tacik, Türkmen ve Hazaraları sahipsiz mi bırakacağız? Bölgeyi İran, Rusya, Çin ve diğer güçlere mi terk edeceğiz?

Olmaz öyle şey!

<p></p><p><span style='font-size: 1.6rem;'>Ordu'da 2 bin yıllık olduğu tahmin edilen ikinci lahit bu

Ordu'da, 2 bin yıl öncesine ait yeni bir lahit bulundu

Nobel ödüllü Türk bilim insanı Sancar, TOGG'un direksiyonuna geçti

Emniyet güçlerini dünyanın en hafif balistik zırhı koruyacak

''Karadeniz'in Zeugması'' kapılarını dünyaya açacak