Dün Rusya ve Ukrayna heyetleri Ukrayna savaşını sonlandırmak için teknik düzeyde görüşmek üzere İstanbul'a geldiler. Dolmabahçe çalışma ofisinde başlaması planlanan görüşmeler, Rusya'nın bazı ön şartlar ileri sürmesi nedeniyle bugüne kaldı. 22 Mart 2022 yılında yine Dolmabahçe'de her iki taraf tam anlaşacakken dönemin İngiltere Başbakanı Boris Johnson'un masayı devirmesi nedeniyle devam eden savaşın bu sefer sona erdirilmesi için daha uygun bir zemin oluştuğunu söyleyebilirim. Artık herkes aslında Ukrayna'da doğu ile batının savaştığını ve bu savaş sona ermezse güneyde Karadeniz'e kuzeyde ise Finlandiya'ya ve dolayısıyla bütün Avrupa'ya doğru yayılma ihtimali olduğunu biliyor. Dolayısıyla çok kritik bir zamanda bulunmaktayız.

SAVAŞIN ETKİLERİ

Ukrayna savaşı her ne kadar Rusya ve Ukrayna arasında gibi görünse de aslında doğuda Çin, Kuzey Kore ve İran'ın desteklediği Rusya, batıda ise ABD ve Avrupa'nın desteklediği Ukrayna var. Küresel sistemi ayakta tutacak ve dünyada barışı sağlamakla görevli başta BM, NATO, AB gibi kuruluşlar ile Batı Afrika Birliği ve İslam İşbirliği Teşkilatı gibi bölgesel kuruluşlar işlevselliklerini yitirdikleri için ciddi çatışma alanları oluşmuş durumda. Dünyamız uzunca bir süredir bitmeyen savaşlar dönemine girdi. En son Keşmir, daha öncesinde Gazze, Yemen, daha da öncesinde Irak, Suriye ve Libya savaşları hep bunun birer örneğidir. Dünyamız sürekli kan kaybetmektedir. Artık şimdilerde bu kötü gidişe dur diyecek yeni dinamikler ortaya çıkmaya başladı. Bölgesel güç merkezleri uluslararası kuruluşların boşluğunu doldurmaya başladı. Bu bölgesel güç merkezlerinden biri de Türkiye'dir ve bunu artık bütün dünya kabul etmektedir.

TÜRKİYE SAVAŞI DURDURABİLİR

Ukrayna savaşının durdurulmasında Türkiye her zaman devrede olmuştur. Cumhurbaşkanı Sayın Erdoğan'ın liderlik kapasitesi milli güç unsurlarıyla birlikte taraflar üzerinde yatıştırıcı ve baskılayıcı etkiler üretmektedir. Daha önce de tahıl koridorunun açılması, enerji krizinin çözümlenmesi gibi pek çok konuda etkili olan tek lider sayın Erdoğan olmuştur. Özellikle Montrö'nün uygulanmasında taviz vermeyerek savaşın Karadeniz'e sıçramasını engelleyen ve Rusya'nın güneyden kuşatılmasını önleyen yine Türkiye olmuştur. Savaş boyunca her iki ülke ile ilişkilerini dengeli şekilde sürdürebilen tek ülke yine Türkiye ve Cumhurbaşkanımız olmuştur. O yüzdendir ki Rusya Devlet Başkanı Putin barış görüşmelerinin İstanbul'da yapılmasını istemiş, Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski, Cumhurbaşkanı Erdoğan'la görüşmek için ayağının tozuyla aynı gün Ankara'ya gelmiştir. Taraflar üzerindeki etkisi açıkça belli olan Türkiye ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın savaşın sona erdirilmesi için büyük çaba sarf ettiğini bir kere daha kendi gözlerimizle gördük.

BARIŞ UZAK DEĞİL

Geçmişten farklı olarak dün Dolmabahçe'de başlayan diplomasi trafiğinde Rusya ve Ukrayna dışında özellikle Avrupa'nın olmayışı dikkat çekicidir. Türkiye görüşme masasıyla üçüncü taraflar arasına mesafe koymayı başarmıştır. Böylece sadece muhatap iki ülkenin dışarıdan herhangi bir etki olmadan rahatlıkla görüşebilecekleri bir ortam oluşmuştur. Yaklaşık bin kilometrelik bir cephede devam eden savaşın sonlandırılması için teknik seviyede çözüme ulaşılması ilk önemli adım olacaktır. Çünkü savaşırken müzakere edemezsiniz. İlk olarak mevcut temas hattı esas alınarak geçici ateşkesin ilanına yönelik bir uzlaşma çıkacağı konusunda genel bir kanaat var. Daha sonra diplomatik süreçlerin işletilmesi ve kalıcı barışa giden yolun oluşturulması söz konusu olabilir.