Geçtiğimiz salı akşamı Suriye'de muhaliflerin Halep'e operasyonuyla başlayan olaylar mevcut durumu farklı bir boyuta götürecek gibi duruyor. Suriye'de çok sayıda ülke dışı aktörler bulunduğu için şimdilik kafalar biraz karışık ve mevcut durum biraz da nereden baktığınıza bağlı olarak değişiyor. Herkesin kendini haklı gördüğü yerde olaylara biraz da Suriye halkının gözünden bakmak gerekir.

MUHALİFLER BİRLEŞİYOR

Öncelikle Halep'e yönelik operasyon başlatan içinde Heyet Tahrir Şam (HTŞ)'nin de bulunduğu daha düne kadar birbirlerinden ayrışmış muhalif grupların birleşerek yeni bir kolektif güç oluşturmaya başladıklarını belirtmek isterim. Yıllardır süregelen iç savaş ve Suriye'ye gelen dış güçlerin pozisyonlarını Suriye'nin geleceği için değil de kendi çıkarları için kullanmaları işte bu metal kırılmanın sosyo-politik temellerini oluşturuyor. Artık Suriye halkı içinde bulundukları felaket durumunun farkında olarak aralarındaki ayrılıkları bir kenara bırakıp ortak hareket etmeye başladılar. 2011'den beri yaşanan kanlı katliamlar, Suriye rejiminin baskıları, Rusya ve İran'ın Suriye'yi düşünmek yerine kendi çıkarları için ülkeyi kullanmaları ve her olana göz yummaları, PKK'nın ABD ve Batılı güçlerin desteğiyle her geçen gün güçlenip Suriye halkının üzerine çöreklenmesi ve İsrail. İşte bütün bunların toplamı bugünkü Halep olayının ortaya çıkmasının ana sebebi oldu.

İŞİN İÇ YÜZÜ

Aslında her şey 2016 yılında Halep'in yerli halkının baskı ve şiddet kullanılarak İdlib'e zorla göç ettirilmesiyle başladı. İdlib adeta Suriye rejiminin kendisine muhalif olanları topladığı bir hapishaneye dönüştürüldü. Küçücük İdlib'e sığdırılmaya çalışılan 4 milyondan fazla insana sadece Türkiye yardım eli uzattı. Sonra da Rejim ve destekçileri sürekli İdlib'i vurmaya başladılar. Amaç buradaki Sünni Müslüman Suriyelilerin Türkiye'ye göç etmelerini sağlamaktı. Böylece rejim kendisine muhalif unsurlardan bir çırpıda kurtulacaktı. Ancak yeni göç dalgaları ve insani krizle de Türkiye uğraşacaktı. Sonra da Suriye'nin değiştirilen demografisinde Suriye rejimi ve destekçileri ile ABD ve Batılı güçler ve aparatları PKK rahat rahat yaşayacaktı. Kirli plan buydu. Ama öyle olmadı.

HALEP'E OPERASYON

Son 13 yıldaki kötü gidişata dur demek için birleşen muhaliflerin başlangıçtaki amacı 2019 yılında Türkiye ile Rusya ve İran arasında yapılan İdlib Gerginliği Azaltma Anlaşması gereğince belirlenen sınırlara kadar bir operasyon yapmaktı. Ancak operasyon esnasında rejim ve destekçilerinin mevzilerini aniden bırakarak geri çekilmesiyle ortaya çıkan boşluk, muhaliflerin Halep önlerine kadar gelmelerini sağladı. Türkiye pek çok defa Suriye rejiminin saldırılarının önlenmesi ve insani bir kriz yaşanmaması için araya girdiyse de rejim ve destekçileri bu durumu sadece diplomatik oyalama şeklinde kullandılar. Saldırılarına devam ettiler ve anlaşmayla belirlenmiş sınırların ötesine geçerek alanı daraltmaya çalıştılar. Son bir yılda rejimin İdlib'e yaptığı saldırılarda yüzden fazla insan öldü. En son bir Kur'an kursuna yapılan saldırıda üç çocuğun hayatını kaybetmesi bardağı taşıran son damla oldu. Sonuçta Halep'e girmeye muvaffak olan Suriyeli muhalifler şayet Halep'i kontrol edebilirlerse yeni bir siyasal denklem kurulacak gibi görünüyor.