ABD Başkan adaylarından Kamala Harris'in İki gün önceki seçim mitinginde taraftarlarının kullandığı bir pankart dikkatimi çekti. Türkçesi "İlerleme İçin Yeni Bir Yol" olan slogan şeklindeki bu yazılı pankart aslında nerede olurlarsa olsunlar toplumların ilerleme ihtiyacının açık bir tezahürüydü. Ancak toplumların ilerleme ihtiyaçları her zaman sabit kalsa da ilerleme yöntemleri daima değişmektedir. Toplumsal ilerlemeyi yöneten resmi ve gayri resmi toplumsal kurumlardır. Ya bu kurumlar üzerinden gelişme ve ilerleme sağlanır ya da kurumlar 15 Temmuz ve sonrasında olduğu gibi devrimsel nitelikte kırılmalara uğrarlar.

SİYASET TEK BAŞINA YETERLİ OLMAZ

Ülkemizde son birkaç yıllık dönemdeki siyasi, kurumsal ve sosyal süreçlere baktığımızda adeta eskiye dönüşü çağrıştıracak klasik bakış açılarının yaygınlaştığını görmekteyiz. Sorunların çözümünü ilerleme için yeni yollar bulmak yerine siyasi manevralara yönelmede aramak geçmişten gelen ve günümüz toplumlarında yaşanan en büyük hastalıklardan biridir. Keskin siyasi manevralar toplumsal bütünleşmeyi değil, tam tersine toplumsal ayrışmayı da tetikleyebileceği gibi her şeyin çözümünü politik siyasette aramak da yanlıştır. Çünkü siyaset çözüm değil, çözüme ulaşmada bir araç olmalıdır. Bu nedenle diğer yöntemler dikkate alınmadığında siyaset tek başına ilerleme için yeterli olamaz ve çözüm için araç olması gerekirken amaç durumuna gelirse ülkeler için başlı başına bir sorun haline dönüşür.

TÜRKİYE'DE İLERLEME İÇİN YENİ YOLLAR

Zaman zaman tıkanan bürokratik yollar bir süre sonra kronikleşerek halk ile kurumlar arasındaki bağları zayıflatır ve hatta bir süre sonra tamamen kopartabilir. Bu nedenle toplumla kurumlar arasındaki gönül bağını ve kaliteli iletişimi sağlayabilmek için tümden gelimci bir bakışla en üstten en alta bürokratik hiyerarşiyi yenilemek ve yeniden düzenlemek alışıla gelmiş bir yöntemdir. Ancak yeniden yapılanma ve böylece arzu edilen sonuçlara ulaşma uzun zaman alacağı için tümevarımsal yeni yöntemler üretmek son derece faydalı olabilir. Örneğin kurumlar sosyolojisinde Dşeklinde adlandırdığımız Danışma ve Dayanışmaya Dayalı, mevcut bürokratik sistemle uyumlu ama ondan bağımsız ve esnek, doğrudan en üst karar vericilere bağlı, halkla karar vericiler arasındaki güçlü iletişimi arada hiçbir engel olmadan tesis edebilecek güvenilir yeni sistemlerin mevcut sisteme entegrasyonu son derece önemlidir.

TOPLUM DESTEKLİ KAMU MODELİ

Bu konuda söylenmesi gereken diğer bir husus da ülkenin genel sorunlarının çözümünde toplum destekli kamu hizmetleri modelini hayata geçirmektir. Kurumlar çok yönlü toplumsal desteği sağlamayı başarır ve halkla birlikte hareket edebilmeyi becerebilirlerse aşılamayacak hiçbir engel kalmaz. Örneğin şu an yaşadığımız ekonomik zorlukların azaltılması ve hayat pahalılığının hafifletilmesinde sadece uygulanmakta olan ekonomik planı beklemek yerine halkla doğrudan ilişki içinde bulunan belediyeler ile STK, Sendika, Vakıf, Dernek vb. yapıların birbirleriyle işbirliği içinde, bulundukları bölgelerdeki nüfusu da dikkate alarak tanzim satış mağazaları kurmalarının önünde ne engel var? Bu tanzim satış mağazalarında sebze ve meyve ile birlikte et, süt, yumurta, pirinç, makarna, ekmek, peynir, zeytin, sabun, deterjan, yağ gibi 15-20 kalem temel gıda ve tüketim maddelerini doğrudan üreticisinden alıp tüketicilere ulaştırılması yaşanan ekonomik zorlukların halk üzerindeki etkisini azaltabilir, vurguncuların tekelleşmelerini ve ticari ahlakın zedelenmesini önleyebilir. Tabii ki daha pek çok öneri sunulabilir ama önemli olan milletimizin dar siyasi kalıpların içerisine hapsolmasını önleyecek bir stratejik akılla duruma uygun yeni çözüm yöntemlerinin üretilebilme becerisini kurumlarımızın kazanabilmeleridir.