Yunanistan sonunda siyasi deneyimi ve birikimi olmayan ve oldukça ideolojik siyasetçi kişilerin çözüm üretemediği bir ortamda çok büyük riskler getirebilecek bir karar aldı ve görüşmeleri keserek 5 Temmuz tarihinde ülkenin geleceği konusunda referanduma gitme yaklaşımını açıkladı. Bu arada hükümetin halka “hayır deyin” telkini yaptığı da konuşuluyor.

Yunanistan’ın bu karar sonrasında IMF ‘e 30 Haziran gününe kadar ödemesi gereken 1.7 milyar dolarlık borcu ödeyip ödemeyeceği de şu anda belli değil. Ödeme yapılmaması halinde ek sorunlar gündeme gelecek. Aslında bu küçük borcu ve kamu maaşları ve emeklilik ücretlerini ödeyecek fon tabii ki mevcut. Ama niyet var mı bilinmiyor! IMF de buna direniyor!
Bu arada Yunan bankalarından bugüne kadar çekilen toplam mevduat 45 milyar euroya doğru gitmiş bulunuyor. Bu toplam mevduatın kabaca dörtte biri nakde çevrildi demek. Sorunların bu hafta daha da kötüleşecek olması da kesin, bu nedenle de bankaların ve tüm finansal işlemlerin bu haftanın bütününde durdurulması kararı alındı. Bankalar kapatıldı ve 5 Temmuz referandumunun sonucu beklenecek. Diğer taraftan fonların ülke dışına kaçmaması için de sermaye hareketi kontrolü getirildi. Yunanistan referandumun sonucunda çok zor ekonomik sorunlar yaşamak zorunda kalabilir. Yunan ekonomisi zaten 2008 yılından bu yana yüzde 25 daralmış durumda, genel işsizlik oranı yüzde 26 oranın üstünde ve kamu borcunun toplamı GSYİH oranı olarak yüzde 180, ve 2.9 milyon emeklilik maaşları da 2010 yılından bu yan yüzde 45 azaltılmış durumda. Yunanistan ay sonuna gelindiği için bu hafta ödenmesi gereken emekli maaşlarını ve kamu çalışanı maaşlarını ödemekte de sorun yaşayacak.
Yunanistan İkinci Dünya Savaşı sonrasındaki tarihinde zaman zaman sol Papandreu hükümetleri, ve zaman zaman da sağ Karamanlis hükümetleri tarafından yönetildiği gibi, zaman zaman da işgal görmüş veya dikta rejimleri ile yönetilmişti. Ama bu seferki Syriza hükümetinin yaklaşımının iyice amatör düzeyinde olduğu düşünülmek zorunda. Dolayısıyla referandumun sonucu ne olursa olsun Yunanistan hem ekonomik hem de siyasi sorunları birlikte ve aşırı doz yaşayacak. Daha önce yapılan referandumlarda da Yunan halkının yüzde 70 oranının üstündeki kısmının euro sisteminde kalmak istediği de görülüyordu. Bakalım bu sefer ne olacak!
Yunanistan’ın kamu borçlarının yarıdan fazlası, yani çok önemli bir kısmı 2020 yılından itibaren ödenmeye başlanacak ve 30 yıl içinde ödenecek ve faizi de çok düşük. Esas kısa vadede önemli olan IMF kredileri ve Avrupa Merkez Bankası’na olan borçlar ( ELA denen bankalara destek fonları). Bunlar daha küçük miktarlar ama ne IMF ne de Avrupa Merkez bankası tabi olduğu kuralların dışına çıkamaz. Dolayısıyla kısa dönemde Yunanistan’ı sıkıştıran bu iki kurum olacak.
Siyasi cepheye bakılırsa da bugün yapılan anketlerde Syriza partisi hâlâ yüksek destek görmekte. En büyük rakibi orta sağ Yeni Demokrasi partisi de hâlâ Syriza’nın altında destek görüyor. Ancak Tsipras’ın en büyük muhalefeti kendi partisinin içinde gördüğü de biliniyor. Ona sadık kalan parti üyeleri yüzde 60 civarında. Partideki aşırı sol üyeler ise eurodan çıkıp drahmaya geri dönmek arzusundalar. Syriza’nın 149 milletvekilinden 20-30 kadarı Tsipras’a sadık kalmayabilirler ve koptukları takdirde hükümeti de düşürebilir ve ülkeyi seçime gönderebilirler. Bağımsız Yunanistan partisi, ve 12 milletvekili ise Tsipras ile uyumlu davranıyor. Ama Syriza’nın rakibi Yeni Demokrasi ve orta sol To Potami partileri ise Yunanistan’ın euro sisteminde kalmasını destekliyorlar.
Yani bu haftaki gelişmeler ve referandum sonucu siyasi alanda da her şey tamamen değişebilir! Tüm Avrupa ve Türkiye de bu durumdan etkilenebilir!