TCMB dün beklenen para politikası toplantısını yaptı. Faiz koridoru ile oynamayan TCMB, sadece politika faizini yüzde 10 değerinden yüzde 9.5 düzeyine indirdi. Bu değişimin anlamı TCMB’nin risk algılamasının değişmemiş olduğu, ama şeklen faiz indirmiş gibi yaptığı. Bu adımın reel bir etkisi olması da beklenmiyor.
Ancak dün önemli olarak ABD’de yakında neler olabileceği konusunda bazı analizler ortalığa döküldü. Alan Blinder şöhretli, yapısı Keynesyen ama ABD Merkez Bankası’nda geçmişte Başkan Yardımcılığı yaptığından dolayı da derin para politikası birikimi olan bir Princeton Üniversitesi Profesörüdür. Blinder Wall Street Journal’a 21 Mayıs günü bir yazı yazdı. İçinde önemli görüşler ve takvim tahminleri var. Özetini aktarıyoruz.
Blinder FED’in birkaç tane daha 10 milyarlık aylık “tapering” hamlesi sonrasında, büyük olasılıkla temmuz ayı sonunda likidite daraltma operasyonuna geçecek diye düşünüyor. Şu anda para politikasında “acilciler” ile “sabırlılar” arasında gizli bir anlaşma var, herkes sessiz. Ama varlık alımları durduğu ve likidite daraltma gündeme oturduğu zaman da kılıçlar yeniden çekilecek. FOMC adlı para politikası komitesi bu dönemde sıfıra yakın düşük faiz ve dev bilançodan (o günlerde büyüklüğü 4.5 trilyon dolar kadar olmuş olacak) kopmaya başlayacak.

Fed'e güvenin, korkmayın

Acilciler derhal daraltmaya başlamasını tavsiye ediyorlar, sabırlılar ise beklemek gerektiği kanısında. Ama faiz hadlerini nereye çıkması gerektiği konusunda iki taraf arasında kabaca görüş birliği var. Federal funds rate denen banka serbest mevduatları faizi yüzde 3.5-4 arasına çıkmalı deniyor. Acilciler bilançonun hızla küçültülmesini istiyor, sabırlılar ise bunun yaratacağı teknik sorunlardan çekinmekteler. Tabii Merkez Bankası’nın elinde bonolar, bankaların elinde de likidite var. Bernanke hep bir yandan vadesi dolan bonoların karşılığı olan likiditeyi bankalardan tahsil ederek gerçekleşecek otomatik likidite azalması yeterlidir demekte idi. Yeni Başkan Janet Yellen henüz bu konuda konuşmamış durumda. Blinder da vadesi dolanlar yeter diye düşünüyor ama FED ek satış yapar görüşü de var.
Blinder üç noktanın önemli olduğunu düşünüyor. Birincisi, FED politikası yani likiditeden çıkış nasıl yapılmalı konusu büyük çapta ekonomik verilere bağlı. Enflasyon hızlanırsa hızlı likidite daraltması gerekir, ama büyüme artar ve enflasyon artmazsa da likidite daraltmada acil yaklaşım gerekmez diyor. Son dönemde ortada dolaşan “ABD bu yıl yüzde 4 büyür” tahmininin de yakında düşürüleceği kanısında. İkincisi eğer FED’in hedefi yüzde 2 enflasyon ve 5.2-6.0 arasında işsizlik ise FED başarılı olamaz. Üçüncüsü, FED her iki yönde zorluk yaşayabilir veya hata yapabilir. Faizleri arttırmaz bilançoyu da küçültmezse enflasyon yüzde 2 oranının çok üstüne çıkabilir. Diğer taraftan çok acilen faiz artışı yapar ve bilançoyu hızla küçültmeye kalkarsa da yeniden durgunluk yaşayabiliriz. Enflasyon yüzde 2’nin altına iner, işsizlik de yüzde 6 düzeyinin üstüne çıkabilir.
Acilciler FED kadrosunu beceriksiz sanıyorlar ama Blinder kadronun çok güçlü olduğunu düşünüyor. Bilançonun nasıl şişeceğini bilen, nasıl söndürüleceğini de bilir. Faizlerin nasıl düşürülebileceğini bilen nasıl yükseltileceğini de bilir demekte. Ama bazı hatalar yapılabilir. Fakat bunlar küçük, yönetilebilir ve düzeltilebilir hatalar olur. Yani Blinder FED’e güvenin, korkmayın diyor.