Japonya Abenomics adı verilen ekonomi politikaları yaklaşımı ile ekonomik sorunlarını atlatmaya çalışırken ve işler iyi gidiyor diye düşünülürken, birden geçtiğimiz hafta felaketlere uğradı. Abe Başkanlığa geldikten sonra Japonya uzun zamandır ilk defa altı çeyrek peş peşe pozitif büyüme yaşamıştı. Ama sonra büyüme durdu. Japonya 2014 yılı ikinci çeyreğinde yüzde 7.3 yıllıklaştırılmış daralma yaşadıktan sonra 2014 üçüncü çeyreğinde de aniden yüzde 1.6 çeyrekten çeyreğe daralma yaşadı. Tahminciler yüzde 2.2 artış beklemekteydi. Böylece Japonya bir kere daha, 2008 yılından bu yana üçüncü defa, resesyona geri düşmüş oldu.
Japon ekonomisi zaten nerede ise yirmi yıldır durgunluk yaşamakta idi. Japonya dünyanın en büyük ekonomilerinden biri. Yavaşlaması global çapta her taraf için de kötü olarak düşünülmeli. Başkan Shinzo Abe 2012 yılında işbaşına gelmişti (ikinci defa ) . Bu sefer ekonomik başarıya doğru gidiyor diye düşünülüyordu. Gene olmayacak mı?
Japonya 2013 yılında 127 milyon nüfus ile 4729 milyar dolar GSYİH büyüklüğüne sahipti. Ülkenin Borç-GSYİH oranı global rekor olan GSYİH’nin 2.5 misline çıkmıştı. Başkent Tokyo’nun nüfusu 37 milyon kişi idi. Kişi başına gelir ise 37 bin dolar kadardı. Yılda sadece yüzde 2 ortalama ile büyüyebilen Japonya geçen yıl 697 milyar ihracat 766 milyar dolar ithalat yapmıştı. Ülkenin 1268 milyar dolar döviz ve altın rezervi vardı. Ama kamu dış borcu 3.017 trilyon dolara çıkmıştı. Bütçe açığı/GSYİH oranı bu yıl da yüzde 8 olarak bekleniyordu. Sanayi büyümesi bu günlerde sadece yüzde 0.8 hızında idi. Japon Yeni son bir yılda 99 Yen dolar başına değerinden 115 Yen dolar başına değerine düşmüştü, yani yüzde 15 kadar değer kaybetmişti. Enflasyon yüzde 2.8 civarında idi.10 yıllık kamu borç tahvilinin faizi ise yüzde 0.53 civarında idi. İşsizlik ise yüzde 3.6 kadardı. Ama nüfus hızla yaşlanıyordu.

Abe'nin reform yapması gerek

Japonya yeniden büyümeye başlamak ve dev kamu borcunu da azaltmak zorunda idi. 2012'de işbaşına gelen Shinzo Abe bu nedenle derhal dev boyutta para basmış ve birkaç ay evvel nisan ayında, bir vergi artışı da gerçekleştirmiş , tüketim vergisini yüzde 5 oranından yüzde 8 oranına çıkartmıştı.
Bu değişme hem kamunun mali yapısını düzeltecek, hem de faiz ve enflasyonu artıracak, ekonomiye hareket getirecek deniyordu. Ama olmadı. Japonya kendi borcunu kendi ülkesinin tasarrufları ile kapattığından kaçan sermaye pek yoktu ve faiz artışı etkisi gerçekleşmiyordu. Bu nedenle de sadece Japon parası uluslararası piyasada değer kaybediyordu. Japonya bir süre önce tüketim vergisi oranını artırdığında bu artış tüketimi daha da baltalamış ve ülke yukarıda bahsettiğimiz resesyona girmişti. Şirketler yeni yatırım ve üretim yapmıyorlardı.
Abe vergiyi bu günlerde bir kere daha yüzde 10'a çıkarmayı planlarken birden resesyon gelince panikledi ve artışı 2015 yılına hatta daha sonraya tehir etti ve aralık ayında erken seçim yapacağını da açıkladı.
Abe’nin partisi şu anda ekonomi politikasında ne yapması gerektiğini şaşırmış halde. Partinin reform yapması gerek. Ama erken seçime giderek vatandaşların gözünde itibar sahibi olup olmadığını da ölçmek isteyen Abe mecliste 30-40 milletvekilliği kaybedeceğini ama çoğunluğu da devam ettireceğini düşündüğü için erken seçime gitmiş bulunuyor. Bu gerçekleşirse hala 45-55 koltuk fazla ile mecliste yer alacak. Muhalefeti oluşturan LDP de oldukça bölünmüş ve güçsüz durumda. Bu nedenle seçimi tekrar Abe’nin kazanması mümkün. Ama Japonya’nın sonunda gene durgunlukta kalıp kalmayacağı ise oldukça belirsiz!