Eusebio geçtiğimiz günlerde 71 yaşında kalp krizi sonrasında vefat etti. 1942 yılında Portekiz’in kolonisi Mozambik’te doğan Eusebio çocukluğunu toprak sahalarda çıplak ayakla, bezden yapma bir top ile futbol oynayarak geçirmişti. Televizyon olmayan dönemde dünya futboluyla tek alakası radyodan Benfica futbol takımının maçlarını dinlemek idi.
Eusebio da Silva Ferreira sekiz çocuklu bir ailede doğmuştu. Babası Angolalı beyaz bir demiryolu makinisti idi, annesi ise siyahiydi. Çocuk yaşında 100 metreyi 11 saniye koşmuştu. Yaşı biraz ilerleyince de Portekiz’in Sporting Lizbon takımının Mozambik’teki yerel Sporting takımında organize futbola başladı ama hiç para da almıyordu. O zamanlar futbol deri toplarla ve çıplak ayakla oynanırdı ve çok sert şutları, deri topun sertliğiyle birleşince de kalecilerin korkusu haline gelmişti.

1965’te yılın futbolcusu oldu
1960 yılında bir Brezilyalı teknik adam Mozambik’te Eusebio’yu seyretmişti ve Lizbon’da bir berber dükkanındaki sohbette Benfica teknik direktörü Bela Guttmann’a Eusebio’dan bahsetti. Guttman Mozambik’e uçtu ve Eusebio’yu Portekiz’e Benfica kulübüne getirdi. Bu arada Sporting de Eusebio’nun kendi altyapılarından yetiştiği teziyle onu almaya çalıştı. 1961 yılında Benfica ile ilk maçını oynama fırsatını elde etti. Bu maç Brezilya’nın Santos takımı ile Benfica arasında bir özel maçtı ve Eusebio oyuna sonradan girmiş ve üç gol atıvermişti. Onu gören Pele de kim bu oyuncu diye sormuştu. Eusebio Benfica ile oynamaya başladıktan iki hafta sonra Portekiz Milli Takımı kadrosuna alındı. İlk sezonu sonunda Benfica Avrupa Kupası finalini Real Madrid ile oynarken ve maçı Benfica 5-3 kazanırken iki de gol atıvermişti. Real’in büyük oyuncusu Di Stefano maç sonrasında ona formasını hediye etmişti. Eusebio derhal dünya çapında şöhret oldu. 1965 yılında da Avrupa’nın Yılın Futbolcusu ödülünü aldı. 1966 Dünya Kupası’nda Portekiz Milli Takımı ile dokuz gol attı ve turnuvanın gol kralı olurken de ilginç bir maçı da tersine çevirdi. O zamana kadar futbol sahalarında gözükmeyen Kuzey Kore, İtalya’yı elemiş ve Portekiz ile oynuyordu. Maçın ilk 24 dakikasında K. Kore 3-0 önde idi. Eusebio takımını teşvik etti ve kendisi de dört gol atarak Portekiz’in 5-3 kazanmasını sağladı. Kara Panter lakabını alan Eusebio 744 maçta 733 gol atarak “Afrikalı oyuncular Avrupa’nın takım oyununa uyamazlar!” tezini de yıkmıştı. Finalde Portekiz, İngiltere’ye 2-1 yenildi ve kupayı alamadı.

3 gün ‘resmi yas’ ilan edildi
Eusebio bütün başarılarına rağmen, o zaman Adidas ve Nike gibi sponsorlar henüz ortada olmadığından futboldan pek para kazanamamıştı. Birçok zengin kulüp onu yüksek parayla transfer etmeye çalışmıştı ama Portekiz’i 1928-1975 arasında yönetmiş olan ve “futbol, fado, fiesta” yaklaşımıyla milleti uyutan Diktatör Antonio Salazar (kendisi aşırı dindar ve faşist bir ekonomi profesörü idi) ülke dışına gitmemesi için onu derhal askere aldırmış ve 3 yıl askerlik yapmaya zorlamıştı. 1975 yılında (Salazar ölüm döşeğinde iken) ama Eusebio’nun bacakları artık problem yaratırken, Kuzey Amerika’da Kanada’nın Toronto Metros takımında oynamaya gitti. Orada Benfica’nın ödediğinin dört mislini kazandı. Ama aynı bacağından dört defa ameliyat geçirdikten sonra 1979’da futbolu bıraktı. Topallıya topallıya yürürken ve hareket edemez hale gelmişken de kendisini viskiye verdi. Portekiz Hükümeti Eusebio öldüğü gün üç günlük resmi ulusal matem ilan etti. Ben aslında şanslı insanlardan biriyim. 1965 yılında onu Portekiz milli maçında statta canlı seyretme fırsatı bulmuştum.