Bazı insanların özel yetenekleri var. Birkaç satırda başkasının sayfalarca döktürüp anlatamadığı kadar güzel özetler üretebiliyorlar.
The Economist Dergisi'nin Asya Ekonomileri editörü izin kullanmakta imiş. Daha önceleri Hindistan ekonomisini izledikten sonra son dönemde de Çin ekonomisini izleyen bu kişi, birçoklarının tersine Çin konusunda göreli olarak başkalarından daha iyimsermiş. Ama Çin ekonomisinin bazı tuhaflıkları da olduğu gerçek. Bu şartlarda, ayrılmadan evvel 10 maddelik bir "Çin'de önemli olgular!" özeti yapmış. Bu hoş ve bilgi dolu özeti aşağıya alıyoruz.

4 yıldır büyüme ihracattan değil

1 . Çin çok büyük bir ekonomi, ülkenin toplam üretimi dünyada ikinci büyük GSYİH sayısını üretiyor.Ama ülke zengin değil. Çin insanlarının kişi başına geliri dünya sıralamasında 80'inci durumda. Hatta Brezilya, Meksika ve Botswana'dan daha küçük.
2 . Çin ihracatçı bir ülke olarak biliniyor ama son beş yılın dördünde Çin 'in net ihracatı (yani ihracat ithalat farkı) eksi olmuş, yani Çin bu dört yılda ihracata dayalı büyüme yaşamamış!
3 . Çin'in tüketim GSYİH oranı 2012 yılında yüzde 36 imiş. Bu dünyanın en düşük tüketim oranlarından biri. Ama nominal tüketimin kendisinin büyüme oranı yüzde 12.7 ile dünyadaki en hızlı büyüyen tüketim büyüme oranlarından biri imiş.
4 . Çin yüzde 48 ile (2012 yılında ) dünya tarihindeki en büyük yatırım GSYİH oranına sahipmiş. Ama gene de Çin emekçileri dünya ortalaması olan 82.000 dolardan daha az bir sermayeyle üretim yapmakta imişler (satın alma gücü paritesiyle hesaplanırsa dünya ortalaması 2011 yılında 58 bin dolarmış).
5 . Çin'de kredi çok yüksek düzeylere ulaşmış bulunuyor ama enflasyon oranı çok düşük. Genelde kredi oranının yüksek olması, yüksek enflasyon, azalan rekabet gücü ve dış ticaret açıkları yaratır.
6 . Çin ise iki önemli özellik var. Çin'de aşırı tasarruf var. Ama aynı zamanda aşırı krediyle borçlanma da var.Çin'in tasarruf / GSYİH oranı çok yüksek yüzde 50 üstünde. Ülke içindeki kredi GSYİH oranı ise yüzde 180 civarında.
7 . Bankalar mevduat için inanılmaz derecede düşük faiz ödemekteler. Ama buna rağmen tasarruf azalmıyor tersine artıyor.
8 . Merkez Bankalarının çoğunluğu mevduat faizlerini liberalize etmiş ve serbest bırakmış konumdalar. Ama birçok Merkez Bankası bankalararası faizleri stabilize etmeye çalışır. Ama Çin Merkez Bankası bunu yapmıyor. Bu nedenle de bankaları sık sık likidite sıkıntısı kökenli sorunlar yaşarlar.
9 . Çin'in çoğunluğu ülkenin Batısından gelmiş işçileri çok kalabalık öğrenci yurdu gibi yatakhanelerde yaşarlar ve buna rağmen de Çin'de bol miktarda boş ev vardır. Ev sahipleri konutları kira almak için değil servet olarak tutarlar.
10 . Konutta bolluk aşırı kapasite sinyali verdiği için kötümserleri, konutta kıtlık ise kapasite kıtlığı sinyali verdiği için iyimserleri tahrik eder, bu da yatırıma dayalı büyümeye yol açar!

Hem tasarruf fazlası hem balon

Biraz ekonomi konulu jimnastik yapmak isteyenler de bir ülkede hem tasarruf fazlası hem de kredi balonu nasıl konusunda kafa patlatsınlar, kafaları karışırsa da bu haftaki The Economist dergisini açıp verilen açıklamaları incelesinler!