Cari açık haziranda beklentileri aştı ve uzunca bir süredir gördüğümüz toparlanma şimdilik durdu. Şimdilik diyoruz çünkü bu verilerde 15 Temmuz etkisi yok. Gerek ekonomik aktivitedeki göreceli yavaşlama gerekse döviz kurlarındaki oynamalar cari açık üzerinde doğrudan etkili olacağından, ithalatın azalmasıyla beraber cari açıktaki toparlanma da Temmuz ayından itibaren devam edebilir. Rakamlara geçecek olursak, Haziran ayında toplam cari açık 4,9 milyar dolar oldu. Bu rakam geçen yılın aynı ayında 3,2 milyar dolar olmuştu. Yani aylık bazda kabaca yüzde 50 oranında artmış cari açık. Bu artışın gerisindeki ana faktörün bu yıl kötü bir sezon geçirmekte olan turizm gelirleri olduğunu görüyoruz. Geçen yıl 2,4 milyar dolar olan net hizmet gelirleri bu yıl yarı yarıya azalarak 1,2 milyar dolara gerilemiş. Dış ticaret tarafında ise hem ihracatın hem de ithalatın yüzde 6 civarında arttığını, dolayısıyla dış ticaret açığındaki artışın 0,3 milyar dolar civarında kaldığını görüyoruz.

Haziran ayındaki artışla birlikte on iki aylık toplam cari açık da 29,4 milyar dolara yükseldi. Bu rakam geçen yıl sonunda 32,2 milyar dolar olmuştu. GSYH oranı olarak bakıldığında cari açık geçen yılın sonunda yüzde 4,5 seviyelerindeyken Haziran ayındaki artışa rağmen son oranın yüzde 4’ün altında kaldığını tahmin ediyoruz. Aşağıdaki tabloda yılın ilk yarısı itibarıyla ödemeler dengesi tablosunda yaşanan gelişmeleri geçen yılla karşılaştırmalı olarak özetledik:

Tabloda da görüldüğü üzere geçen yılın ilk yarısında net 8,6 milyar dolar olan hizmet gelirleri bu yıl 4,9 milyarda kalmış. Haziran ayında da buna benzer bir görüntü vardı. Bu da, hem turizmin hem de bavul ticaretinin oldukça kötü bir sezon geçirmesinin beklenen etkisi. DTablonun finansman tarafına baktığımızda hemen doğrudan yatırımlarda görülen yarı yarıya azalma, hatta net rakamlara göre daha fazla bir azalma var. Net doğrudan yatırım girişi yılın ilk yarısında 5,2 milyar dolardan 2,3 milyar dolara gerilemiş. Sıcak para dediğimiz kısa vadeli portföy yatırımlarında ise geçen yılın ilk yarısında 3,8 milyar dolar net çıkışa karşılık bu yılın 8,3 milyar dolarlık net giriş yaşanmış. Sonuçta ilk altı aydaki toplam 19,1 milyar dolarlık cari açığın kabaca yarısı, hatta biraz fazlası kısa ve uzun vadeli yatırım kanalı ile finanse edilmiş.

Bankacılık sektörünün net borçlanması, mevduat hareketleri dahil 4,3 milyar dolar olmuş. Net hata ve noksan kaleminden gelen 1,6 milyar dolar da dahil edildiğinde toplam finansman 27,5 milyar dolar olmuş. Ancak, net hata ve noksan kaleminin Haziran ayında 1,5 milyar dolar ekside olduğunu hatırlatmamız gerekiyor. Neticede, ilk altı ayda toplam cari açığın 8,5 milyar dolar üzerinde bir finansman sağlanmış. Bu da rezerv artışı anlamına geliyor. Geçen yılın ilk yarısında rezervler net 4,5 milyar dolar azalmıştı.