Global kriz 2008 sonunda başladığında Türkiye ve Almanya derhal etkilenmiş ve 2009 yılında yüzde 4.7 daralmışlardı. Çünkü bu iki ülkenin de ihracatlarının üçte ikisi Avrupa'ya idi.
Türkiye derhal hem ihracat ürün gamını hem de ihracat ülkelerini değiştirmiş, Avrupa'ya olan ihracatını yüzde 40 düzeyinin altına indirirken, Afrika, Asya ve Amerika kıtalarına ihracata da girişmişti. Türkiye eğer bugün Avrupa'nın sürünen ülkelerine benzemiyorsa bunun arkasında bu değişim yaklaşımı var.
İşin ilginç tarafı Avrupalılar bunun farkında. Paris'te Fransız Coface dış ticaret sigortası şirketinin yıllık toplantısında konuşmacıları dinliyoruz. Kongre ekonomi konusunda iyimserler ile kötümserler arasında bir çekişme gibi. Dün Coface'ın kendi gelecek tahminleri ve analizlerini dinledik. Bugün ise öğleden sonra sıra kötümserlerde, 'nöbetçi kötümser' Roubini dinlenecek!
Ancak dün bir Coface MEDAF bölgesi (Ortadoğu ve Afrika demek) uzmanı Afrika konusunda öyle ilginç bir sunum yaptı ki, özetini aşağıya akatarıyorum.
Uzman ne diyor? Afrika bugünlerde hemen herkesin odaklandığı bir bölge. Başta BRIC ülkeleri Çin, Hindistan, Brezilya ve Rusya olmak üzere ve de Türkiye gibi birçok ülke bu kıtada hem yatırım yapmak, hem de ihracat yapmak için Afrika'ya çıkarma yapmaktalar. Afrika'ya bu ilginin nedeni ne?
Afrika'da tam 53 ülke var. ABD, Batı Avrupa, Çin, Hindistan ve Meksika'yı bir araya getirin. Afrika bu listedekilerin toplamından daha da büyük bir alan.
Afrika'nın şu andaki toplam GSYİH hasıla rakamı 2200 milyar dolar.
Afrika global kriz esnasında hiç negatif büyümeye düşmeden pozitif büyüme yaşayan nadir bölgelerden bir olmuş.
Afrika'nın nüfusu (Sub Sahara Afrika'nın ) 1 milyar. 2030 yılında bu nüfus 1.6 milyar kişiye gelmiş olacak.
Afrika ülkelerinden Etiyopya, Nijerya ve Kongo'nun üçü 2050 yılında dünyanın en kalabalık nüfuslu sekiz ülkesi içine girmiş olacaklar.
TÜRKİYE FARKINA VARDI
Gözümüzün önüne hep kıtlık, kuraklık, açlık ve sefalet tabloları gelmekte ama aslında bu sayılan ülkeler de önemli hamle yapmakta ve artık yavaş yavaş oluşan bir orta sınıf da var. 150 milyon kişiye ulaşan bir orta sınıf!
Bu nedenle de GSYİH büyümesinin motoru sadece dış aleme ham madde ihracatı değil artık içerideki tüketim gelişmeleri, yani iç talep de önemli!
Önümüzdeki 10 yılda Afrika'daki ekonomilerde yılda yüzde 5 civarında bir ortalama büyüme düzeyi gerçekleşmesi bekleniyor.
Bu büyüme birçok probleme rağmen gerçekleşiyor olacak. Altyapı zafiyeti, enerji üretim sorunları, siyasi kavgalar, rüşvet gibi kötü olgular tabii ki yaygın!
Ancak bugün artık Afrika'nın potansiyeli büyük demenin vakti geçti.
Afrika artık bir gerçek!
Hem de siyasi risklerin ve iş yapma şartlarının bilinen zorlayıcı etkilerine rağmen bir gerçek.
Afrika'da inşaat, tarım sektörü, elektronik ve ürün dağıtımı ve tekstil gibi alanlarda büyük bir ticari potansiyel mevcut. Bu sektörlerde Asya ile rekabet edebilme şansı da oldukça yüksek.
Türkiye de bu gerçeğin ilk farkına varan ülkelerden biri olmuş!