• $9,6153
  • €11,2367
  • 553.564
  • 1479.93
20 Ağustos 2018 Pazartesi

Yüzde 32.714 enflasyon?

Venezuela’da enflasyon yüzde 32.714 düzeyine çıkınca Başkan Nicolas Maduro ülkenin paralarından sıfırları atarak ve paraların renklerini değiştirerek işleri düzelteceğini zannediyor. Bir bardak kahvenin 2 milyon bolivar (ülkenin parasının adı bu) olduğu ülkede sıfırlar değiştirilince kahveci bir bardak kahveye kaç para alması gerektiğini de doğal olarak bilemiyor.

Önümüzdeki pazartesi Bay Maduro “sovereign bolivar” adını verdiği bir para basacak. Tabii ülkenin tek üretimi olan petrol fiyatlarını da değiştirecek. Venezuela’da yıllardır dolar bulunamıyor. Benzini da bazı özel kişiler alabiliyor.

Steve Hanke John’s Hopkins Üniversitesi’nde ekonomi profesörü ve hiper enflasyon ülkelerinin en şöhretli iktisatçısı. Sıfırları atmanın hiçbir anlamı yok, ekonomi politikasının değiştirilmesi gerekli diyor.

Pazartesi günü yeni para dolaşıma çıkınca da genelde dükkân patronları dükkânları kapatıyorlar, çünkü yeni paranın piyasada hangi değeri temsil edeceğini bilemiyorlar. Vatandaşlar da zaten alışveriş yapabilmek için bir “varil” kâğıt para taşımak zorundalar!

Venezuela Hükümeti “gırtlağına kadar” borçlu. Hükümet petrolün sahibi ve petrol satışı hükümete biraz fon getirebiliyor. Ama o kadar borç var ki, hiçbir şey yetmiyor. Fakat petrol yönetimi beceriksizliği sonucu, petrol üretimi de 1947 yılındaki düzeye gerilemiş. Yani sadece 1.2 milyon varil günlük üretim var. Bu durumda da hükümet Merkez Bankası’nı sürekli para basmaya zorluyor. Devlet kendi borçlarını ödeyebilse de vatandaşın elindeki paraların değeri sıfıra iniyor. Bu durumda da 4 Ağustos günü vatandaşın askeri resmigeçitte Maduro’ya karşı öldürme girişimine girmesi gibi olaylar gündeme geliyor. Tabii diğer bir yandan da yüzbinlerce vatandaş ülkeyi terk ediyor, komşu ülkelere kaçıyorlar. Doların değeri de karaborsada 3.5 milyon bolivar iken bugün 5 milyon bolivar olmakta.

Bu durumda görüşülen ekonomistler, eğer Venezuela hiper enflasyonu durdurmak istiyorsa para basmaması gerek diyorlar.

John Hopkins ekonomisti Steven Hanke benzer durumdaki Yugoslavya’yı 1991 yılına kadar düzeltmeye çalışmıştı. Ama hükümet bir iktisatçıyı dinlemiyordu ve de enflasyon sonuçta ayda 313 milyon düzeyine çıkınca, matbaalar para basmayı yetiştiremez hale gelmişlerdi

Ama Venezuela daha acıklı durumda. Çünkü para basacak matbaaları olmadığı için, banknotları dışarıda bastırıp ithal etmek zorundalar!

Bu arada vurgulamadım. Venezuela global petrolün yüzde 17 kadarına sahipti ama beceriksiz Maduro yıllardır çıkartıp üretemiyor ve satamıyor.

<p><span style='font-size: 1.6rem;'>Yeni varyant hızla yayılıyor... Kovid geçirip, tat ve koku kaybı

Beynimizin parmak izi, hastalıkları veya kişileri tanımak için kullanılabilir mi?

Nesli tehlike altındaki şah kartal, Ankara'da tüfekle vuruldu

Tavşanlı Höyük'te bölgenin 'endüstrileşmiş ticaret merkezi' olduğuna dair bulgulara ulaşıldı

Kesilen ağaçtan bir anda kan akmaya başladı!