• $13,2425
  • €15,0529
  • 758.06
  • 1857.4
11 Temmuz 2013 Perşembe

Üstat ABD şimdi harcama yapmalı der!

IMF, büyüme tahminlerini aşağıya doğru revize etti. 2013 reel büyüme tahminini ilk değere göre 0.2 azalttı. 2011 global reel büyümesi ise 3.9 olmuştu. IMF, Fed’in geleceğe dönük politikalarının piyasa tarafından yanlış değerlendirmesini, ABD’de bütçe zayıflıklarını, Avrupa’nın ekonomik durumunu, gelişen ülkelerde sermaye çıkışını tahminini düşürmesine temel nedenler olarak göstermekte. Bu arada ABD’de de büyüme ve makro politikalar konusunda tartışma yeniden başladı. Ünlü Harvard’lı iktisatçı Martin Feldstein Financial Times gazetesinde ve en az onun kadar ünlü Princeton’dan Alan Blinder de Wall Street Journal’de ABD büyümesi ve makro politikalar konusun yazılar ürettiler. Bugün Alan Blinder’ın makalesini özetleyeceğiz. 

NASIL BİR BÜYÜME?

Blinder analizine bir soruyla başlıyor: Düşük bütçe açığı mı büyümeyi destekler yoksa bütçe açığı mı? Blinder analizin uzun ve kısa vade olarak ikiye ayrılması gerektiğini söylüyor. Kısa vadede bütçe açığını düşürmek, harcamayı kısarak ve vergiyi yükselterek açığı düşürmek demektir. Çünkü vergiler gelir, kamu harcama yapmaz ve açıt iner ama büyümeyi de aşağıya çeker. Bu yıl ABD’de vergi artışı ve harcama kısıntıları büyümeyi 1.5-2 puan aşağı çekti. ABD bu yıl yüzde 2 büyümeye ulaşmak için zorlanıyor . Hükümette büyüme tahminini 0.2 puan düşürdü. Uzun vadede birikmiş bütçe açıkları demek olan kamu borcu, faizleri yükselterek yatırımları azaltıyor ve böylece büyümeyi aşağıya çekiyor. 

BÜTÇE AZALTILMAMALI

Özetle büyüme açısından, kısa vadede bütçe açığı iyi, uzun vadede kötüdür. Çünkü uzun vade büyümesi arz tarafından yani üretimle belirlenir. 
Ancak kısa vadede üretim talebe bağlıdır. Eğer talep arzdan az kalırsa da bütçe açığı küçültme girişimleri talebi daha kısarak büyümeyi azaltır. Kapasite kullanılmamış olur. Kısa ile uzun vade arasındaki farkı iyice anlamak bir maliye politikası reçetesi yazmayı mümkün kılar. Bugün bütçe aşırı dozda azaltılmamalıdır. İleride bütçe açığını azaltacak kanunlar kabul edilmelidir. Son dönemdeki ABD gelişmeleri ise bunun tersi olmuştur. Hükümet bugünkü bütçeyi iyice kısmış ve gelecekte oluşacak mali dengesizlik için ise hiçbir reform adımı atmamıştır. Kaldı ki ABD ciddi vergi reformu da yapmamıştır. Akıllı bir vergi reformu verimliliği artıracak ilkelere oturmalı, ilerideki arz faktörlerini harekete geçirmelidir. Vergi reformu uzun vade için yapılması önemli bir yaklaşımdır. Sonuçta kısa vadeeli maliye politikası büyüme üzerinde önemli artırıcı etki yapabilir. Yıllardır sorun talep oldu, arz değil. Ama bu etkiler bir süre sonra ortadan kaybolur. Buna karşılık uzun vadeli vergi reformlarının etkileri küçük olsa da uzun yıllar etkileri sürer.ABD Kongresi yıllık büyümeye 0.2 katkı yapacak bir vergi reformu üretirse bunun ekonomiye on yılda yüzde 2 gibi bir artış sağlayacağını düşünebiliriz. Buna karşılık bir yılda yüzde 2 büyüme ekleyecek bir mali harcama paketi on yıllık sürede (eğer yüksek dozda üretken yatırım harcaması içermiyorsa) hiçbir etki yapmaz. Özetle kısa vadede devlet talebi artıracak şeyler yapmalı, uzun vadede ise devlet arzı artıracak reformlar getirmelidir.    

<p> </p>

Ali Babacan casusluktan tutuklanan Metin Gürcan'ı nasıl savundu?

Harran Sarayı'nın 9 asırlık salonu gün yüzüne çıkarıldı

2. el dükkanından aldı servet sahibi oldu

Kolanın daha önce duymadığınız 8 farklı kullanım alanı