• $13,7194
  • €15,5684
  • 786.53
  • 1910.41
28 Eylül 2013 Cumartesi

Suriye’nin gerçek enflasyonu ne kadar?

Savaş insanlara ne getirir bilmiyorum ama iktisatçı gözüyle baktığınız zaman, ülkeye enflasyon ve sefalet getirmesi kesindir, garantidir. 
Son bir yıl içinde Suriye ülkenin artan savaş masraflarını para basarak karşılamaya başlamıştı. Bunun sonucu olarak Suriye parası hızla değer kaybetmeye başladı ve enflasyon da başını hızla kaldırdı. Böylece bir ara Suriye’nin enflasyonu dünyanın en yüksek enflasyonu haline gelmiş. Tabii ülkeler böyle durumlarda yalan resmi enflasyon sayıları yayınlarlar ama gerçek enflasyonu da ülkenin parasının piyasadaki karaborsa döviz kurlarından yola çıkarak bulmak mümkün. 

KARABORSA KURLARA BAKMAK YETER

Eğer ülkede fiyat kontrolleri yok ise hesap aslında kolay. Suriye’de de fiyat kontrolü yok. Suriye’nin durumunda dolar ile Suriye parasının karaborsa kurları ile resmi kurlarını incelemek, gerçek enflasyonun düzeyini bulmak için yeterli.  Şu anda Steven Hanke adlı iktisatçının yaptığı hesaplamalara göre Suriye parasının enflasyonu yüzde 193 civarına inmiş.  
Aslında Suriye enflasyonu daha da yüksekti. ABD Dışişleri Bakanı Kerry’nin 26 Ağustos konuşmasından sonra Suriye parası iki günde yüzde 24 daha değer kaybına uğramıştı. Ama 29 Ağustos’ta ABD, Suriye’ye karşı yaptırım için destek bulamayınca kur tersine döndü. Şu anda ABD, Rusya ve Suriye arasındaki siyasi tango doları 210 Suriye para birimi bir dolar civarında dalgalandırmakta. Enflasyon da yüzde 300 düzeyine civarından yüzde 200’ün hemen altına indi.  

RESMİ HESAPLAR TUTMUYOR

Özetle resmi istatistikler enflasyon yüzde 40 civarında dese de, karaborsa kur doların 233 değerine kadar çıkıp sonra 2010 civarına inmesiyle yüzde 200 enflasyon eşiğinin biraz altına inmiş. 
“Adeta savaşta” olan bir ülke de İran tabii. Ancak Hasan Ruhani’nin İran’ın yeni Başkanı seçilmesinden sonra işler değişmiş. İran Rial’i karaborsada dolar başına 36150 değerinden, yani yüzde 109 kadar bir enflasyondan, dolara karşı yüzde 29200 değerine düşerken enflasyon da inanılmaz bir hızla düşerek yüzde 20 civarına inmiş. Karaborsa kurdan hesaplanan enflasyon o kadar hızla düşmüş ki, yüzde 20 değeri şu andaki resmi enflasyon değeri olan yüzde 35 sayısının da altına inmiş. Zaten Ruhani işbaşına geldiğinde birinci önceliğinin İran ekonomisini düzeltmek olarak açıklamıştı. 
Başı enflasyonla belada olan bir diğer kargaşa ekonomisi de Venezüella. 2013 Eylül ayı başında Venezüella, Conoco Philips tarafından sahip olunan ham petrol tesisine el koymuş ve ülke uzun süre elektriksiz ve karanlıkta yaşamaya mecbur kalırken, enflasyon da yüzde 230 düzeyinden yüzde 292 düzeyine zıplamıştı.18 Eylül’den sonra Çin ve Venezüella 14 milyar dolarlık bir yatırım anlaşması imzalayınca da karaborsa kurdan hesaplanan enflasyon da yüzde 261 düzeyine düşmüştü. Bu arada Arjantin’in enflasyonunun da karaborsa kurdan hesaplanan değeri yüzde 50. Türkiye’nin de geçmişte en çok 1994 yılında yüzde 150 civarında enflasyon yaşadığını da burada belirtelim! 

<p>Haber: Ayşe Gültekin </p><p>'İSTANBUL BİR OKULSA BEYOĞLU BUNUN MERKEZİ' </p><p>Beyo

Kültür ve sanatın kalbi Beyoğlu

UNESCO'nun geçici listesindeki Yesemek'te 15 heykel gün yüzüne çıkarıldı

Cumhurbaşkanı Erdoğan Siirt'te toplu açılış törenine katıldı

Ürdün'ün Salt kentindeki müze dünyanın en küçük Kuran-ı Kerim'ine ev sahipliği yapıyor