ABD'nin yeni Merkez Bankası Başkanı Janet Yellen dün ABD Kongresi'nde ilk defa konuştu. Medya'ya göre bir iyi, bir de kötü açıklaması oldu. Ekonomi medyasından Wall Street Journal Yellen'in daha çok ABD ile ilgili bir konuşma yaptığını belirtirken, İngiliz medyası Financial Times'ın manşetten verdiği habere göre de FED'in davranışını sadece ABD'nin gelişmeleri etkiler diyerek sırtını gelişen ülkelere, bu arada da Türkiye'ye de dönmüş oldu!

Ocak ve aralık verileri sürpriz
Yellen ABD ile ilgili olarak aşağıdaki temalara dokundu. Birincisi Yellen ABD verileri çok önemli şekilde değişmezse tahvil alımlarını azaltma programında bir değişiklik yapmamız gerekmez dedi. Önemli örnek olarak da enflasyonun yüzde 2 hedefine çok yaklaşması gibi olgular olabilir sözlerini de ekledi. İkincisi Yellen FED'in olası politikaları konusunda hemen hemen eski yönetimden farklı hiçbir şey söylemedi. Yani politikalarda devamlılık olacağı ve görevden ayrılan Bernanke'nin yaklaşımını da benimseyeceği ve değiştirmeyeceği mesajını gündeme getirmiş oluyordu. Üçüncüsü Yellen iki aya yakın zamandır gündeme gelen kötü emek piyasası ve diğer verilerin ayda 10 milyar dolarlık tahvil alımı kısılması yaklaşımını henüz değiştirmeyi gerektiren bir durum olmadığını ve aralık ve ocak ayındaki düşük istihdam verilerinin sürpriz olduğunu vurguladı! Ama FED'in beklemesi ve zaman içinde farklı bir politika gerektiğinde, gerekeni yapacağından da emin olunması gerektiğini de belirtmiş. Ayrıca çok kötü iklim ve kar şartlarının kötü verilerin önemli bir nedeni olduğunu da açıklamış. Yellen ayrıca 18-19 Mart tarihindeki FED toplantısının bu konuya açıklık getirebileceğini de eklemiş.

Kendi politikaları yüzünden...
Dördüncüsü ve bizi ilgilendiren en önemli konuda Yellen gelişen ülkelere birkaç cümleyle değinmiş ve gelişen ülkelerdeki dalgalanma ve durum FED'in suçu değildir demeyi de eklemiş. FED'in adımları tabii ki kendi ekonomisinin hedeflerine dönük olacaktır diyen yeni Başkan Yellen, sermaye piyasalarının global olması tabii sorunları bir piyasadan öbürüne ve bir bölgeden öbürüne taşır ama FED niyetini yeteri kadar zaman önce ve hedefler vererek açıklamıştı demekle yetinmiş.
Ancak daha sonra anlaşıldı ki ABD Merkez Bankası FED, Kongre'ye bir de rapor sunmuştu. Raporda FED gelişmekte olan ülkelerdeki finansal piyasalarda satış dalgasına yol açmış olabileceğini kabul ederken, Türkiye, Brezilya ve Hindistan gibi ülkelerin ise kendi uyguladıkları politikalar yüzünden dış şoklara karşı kırılgan duruma düştüklerini de belirtmiş. FED raporda geçen yılın ortasında doğan gerilimlerin önemli ölçüde ABD Merkez Bankası'nın uygulamalarından kaynaklandığı da anlaşılıyor da demiş. FED uluslararası para akışında istikrarı bozabilecek kaymalar olabileceği gerekçesiyle küresel gerilimlere yol açmıştı. Hindistan Merkez Bankası Başkanı'nın, ABD'nin uyguladığı politikaların dünyanın diğer bölgelerini nasıl etkilediğini daha iyi düşünmesi gerektiğini söylemesi aslında çok önemli, ancak FED raporunda bazı gelişmekte olan ülkelerin sorumluluğuna işaret edilerek, bu ülkelerin kendi piyasalarının neden bu kadar zarar gördüğünü değerlendirirken “aynaya bakmalarını” istemiş.

Kırılganlar listesinde
FED analistleri önde gelen 15 gelişmekte olan ülkede ekonomik kırılganlığı ölçen bir endeks oluşturmuşlar. Bu değerlendirmede en kırılgan ülke olan Türkiye'yi sırasıyla Brezilya ve Hindistan izliyor. Bu ülkelerin ardından da Endonezya ve Güney Afrika geliyor. Söz konusu endeks, cari denge ve döviz rezervlerinin ekonomik üretime oranı gibi altı faktörü hesaba alıyor. FED analizine göre en kırılgan olan ülkeler, paralarında en büyük değer kaybını ve kamu borçlanmasında daha yüksek faiz oranlarını görüyor.