Sanayi üretiminde kasım ayı verileri TÜİK tarafından açıklandı. Buna göre kasımda sanayi üretimi yıllık bazda yüzde 4.6 oranında arttı. Bu artış beklentilerin bir miktar üzerindeydi. Ancak eylül ve ekim aylarındaki düşük büyüme oranları göz önüne alındığında çok güçlü bir üretimi temposundan bahsetmek zor. Sanayi üretimi eylülde yüzde 4.2 oranında azaldıktan sonra ekimde yüzde 0.2 (yani binde 2) oranında artmıştı. Son üç aylık ortalamada sanayi üretimi artışı oranı hala yüzde 0.3 seviyesinde.

TÜİK tarafından mevsimselliğe ve tatil günlerine göre düzeltilen sanayi üretim endeksinde kasımda bir önceki aya göre bir değişiklik olmadı. Ancak mevsimselliğe göre düzeltilmiş endeksin aydan aya büyük oynamalar göstermesi uzun vadeli analizleri zorlaştırıyor. Düzeltilmiş endeksin son üç aylık genel trendine baktığımızda, 2016’nın eylül-ekim-kasım döneminde üretim temposunun yüzde 2 arttığını görüyoruz. Bu oran üçüncü çeyrekte eksi yüzde 2.8 seviyesinde idi. Sanayi üretiminde genel temponun 2016 Mayıs-Eylül döneminde negatif seyrettiğini, ekimden itibaren pozitife döndüğünü ekleyelim.

Diğer yandan imalat sanayi kapasite kullanımında son birkaç aydır göreceli de olsa bir artış söz konusu. Bu artışlar da sanayi üretiminde toparlanmanın aralıkta ve hatta bu yılın ilk çeyreğinde de devam edebileceğine işaret ediyor. Sanayi üretimindeki dalgalanma ve trend değişimi aşağıdaki grafikte imalat sanayii kapasite kullanım oranıyla birlikte özetleniyor:

Sanayi üretiminde Kasım ayında beklenenden yüksek büyüme performansı, 2016’nın son çeyreğinde büyüme oranının yeniden pozitife dönmesi açısından olumlu bir gelişme. Ancak bu temponun aralıkta ve 2017’nin ilk çeyreğinde devam edip etmediği veya edip etmeyeceği henüz bilinmiyor.

Kapasite kullanımından kısmen olumlu işaretler gelse de, gerek döviz kuru tarafından gelen baskılar, gerekse üreticiyi etkileyen enerji kesintileri sonucu belirleyici olacaktır.