• $13,4661
  • €15,2545
  • 799.689
  • 1945.07
11 Eylül 2014 Perşembe

Sanayi üretimi beklentilerden iyi

Temmuz ayında sanayi üretimi yıllık bazda yüzde 4.7 oranında azaldı. Bu azalma aslında üçüncü çeyreğe iyi bir başlangıç sayılmaz. Yıllık büyüme oranında sanayi üretiminde ilk defa negatif oran görülüyor. Ancak bu durum beklenmeyen bir gelişme değildi. Daha önceki yazılarımızda, yıllık trende bakarak ve kapasite kullanım oranlarını kullanarak yaptığımız hesaplamalarda sanayi üretiminde yıllık büyüme oranının negatife döneceğini öngörmüştük. Aynı zamanda bu negatif büyüme oranının daha çok mevsimsel faktörler ve bayram tatili gibi gelişmelerle açıklamak mümkün.

Beklentilerden daha iyi

TÜİK uzun zamandır mevsimsel dalgalanmalara ve tatil günlerine göre düzeltilmiş sanayi üretim endeksini de yayınlıyor. Bu endeks temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 1.8 oranında artarak 122.1 seviyesine yükseldi. Haziran ayındaki seviyesi 120 idi. Bu aylık artış, aslında beklentilerden daha iyi. Aşağıdaki grafikte sanayi üretimindeki gelişmeler imalat sanayiinde görülen kapasite kullanım oranlarıyla birlikte özetleniyor. Her iki veri de mevsimselliğe göre düzeltildiğinden, karşılaştırma yapmak anlamlı oluyor.

Grafikte de görüldüğü üzere, kapasite kullanım oranında son dönemde görülen düşüşe rağmen, sanayi üretiminde beklentilerin üzerinde pozitif bir trend söz konusu. Temmuz ayındaki yüzde 1.8’lik artış oldukça yüksek bir oran (yıllıklandırıldığında yüzde 24’lük büyüme oranına karşılık geliyor). Tabii daha önceki aylarda yaşanan gelişmelerle birlikte değerlendirildiğinde de, daha makul hesaplamalar söz konusu oluyor.
Hatırlanacağı ve grafikten de görüleceği üzere, mevsimselliğe göre düzeltilmiş sanayi üretimi mayıs ayında yüzde 0.8 oranında azalmış, haziranda yüzde 0.4 oranında artmıştı. Son üç aylık ortalamada, artış oranını yüzde 0.5 olarak hesaplıyoruz. Bu oranı yıllıklandırdığımızda son üç aydaki büyüme temposunu yüzde 2.1 olarak hesaplıyoruz.

Büyüme hedefi için yeter mi?

Sanayi üretimi bu yılın ilk çeyreğinde yüzde 5.3 oranında büyümüş ve GSYH büyümesine ciddi katkı yapmıştı. İkinci çeyrekte sanayi büyümesi oranı yüzde 2.6’ya geriledi. Bu da GSYH oranına yaklaşık bir puan civarında bir katkı anlamına geliyor. Temmuz ayındaki yıllık düşüş üçüncü çeyrekte katkının biraz daha azalacağına işaret ediyor ancak mevsimsel düzeltilmiş endeksin aylık bazda yüksek oranda artması önemli. Ağustos ve eylül ayında aynı trendin devam etmesi durumunda üçüncü çeyrekte de sanayi büyümesi GSYH’ya ciddi katkı yapabilir. Ancak büyüme temposunda, daha önceki dönemlere göre gözle görünür bir yavaşlama olacağı kesin gibi. Temponun devam etmesi ve pozitif seviyelerde kalmasının yıllık büyüme hedefini tam tutturmak için yeterli olup olmayacağı, önemli bir soru işareti.

<p>İstanbul Ticaret Üniversitesi Ulaştırma Sistemleri Uzmanı  Prof. Dr. Mustafa Ilıcalı araç içinde

Yolda kalan sürücüler araç içinde ne yapmalı?

256 yaşında ölen adamın sırrı açıklandı!

Rusya'nın en korkutucu köyü! Kimse gitmeye cesaret edemiyor

Akbabalar evcil köpeklerin peşine düştü! Korku dolu anlar