• $9,5456
  • €11,0896
  • 550.119
  • 1509.2
21 Mayıs 2013 Salı

Özel sektör borcu ne kadar?

Beş yılı aşan bir süredir Avrupa sürünüyor. Sürünmek nedir? Krizi çıkartan ABD’nin enflasyon ve mevsim için düzeltilmiş reel toplam GSYİH’si 2007 yılı sonu ile 2013 ilk çeyreği arasındaki beş yılı aşan dönemde pozitif yüzde 3.2. Toplam reel GSYİH büyümesi aynı dönem için Euro Bölgesi’nde ise eksi 3.4. Yani Avrupa sürünüyor. 2013’ün ilk üç ayında ise euro bölgesi reel büyümesi yüzde eksi 0.9. Bölge altı çeyrektir resesyonda. 
Türkiye ise 2009’un başında krizden etkilendikten sonra 2010, 2011, 2012 ve 2013 ilk çeyreğinde hep pozitif büyüdü. Tarihinde ilk kez de cari denge açığını kriz çıkmasın diye düşürdü. Krizi 1994 ve 2001’deki gibi beklemedi. 2012’de ise yüzde 2.2 büyüdü. 2013 yılında da yüzde 3-4 arası büyümesi bekleniyor. Euro bölgesi dünya üretiminin yüzde 17’si yapılıyor. Bu bölgedeki en büyük ekonomi Almanya yıllıklaştırılmış 2013 ilk çeyrek verilerinde yüzde 0.3 büyüdü. Fransa 2013 ilk çeyreğinde eksi yüzde 0.7 ile daralmakta, Hollanda yüzde 0.4 daralıyor, Yunanistan eksi 0.7, İtalya eksi 2.1 ve İspanyaise eksi yüzde 2 daralmakta. Almanya hariç hepsi resesyonda.

BORCU TARTIŞIYORUZ
ABD 2013 ilk çeyrekte yıllıklaştırılmış veri ile yüzde 2.5 civarı büyüdü. Japonya’da ABD’ye benzer bir büyümeyi yakında açıklayacak. İngiltere’de 2013 ilk çeyreğinde küçük bir büyüme yaşadı. Durum böyleyken de Türkiye borcunun artıp artmadığını tartışılıyor. Tartışılan konu kamu borcunun azalmasına rağmen ve özel sektörün borcunun artması. Önce özel sektörün dış borç verilerini özetleyelim. Uzun vadeli borçlardan başlayalım.
2013 ilk çeyrek sonuyla Türkiye’de özel sektörün uzun vadeli borç toplamı 138.5 milyar dolar. Bunun 54 milyarı finansal kuruluşlarca alınan borçlar. 84 milyarı ise dışarıdan reel sektör tarafından alınan krediler. 138.5 milyar dolarlık borcun sadece 12 milyarı ise resmi hükümetler ve uluslararası kurumlara olan borçlar. Kısa vadeli dış borçlara bakarsak da 2013 yılı ilk çeyreği sonrasında 115 milyar dolarlık toplam kısa vadeli borç bulunmakta.

TÜRKİYE DERS OLDU
Genel Hükümet’in kısa vadeli dış borcu yok. Merkez’in kısa vadeli dış borcu da 1 milyar dolardan az. Kısa vadeli borcun tamamı özel sektörün denilebilir. Bankaların kısa vadeli borcu 79.3 milyar dolar civarı. Bunun 36.1 milyar doları başka bankalardan. 43.2 milyar doları da dışarıdan yapılan çeşitli tür döviz ve TL mevduatlar. İstatistiklere “diğer sektörler” adı ile geçen reel sektör borçları ise 34.7 milyar dolar. Bunun 29.7 milyar doları ticari krediler. Kredilerin 25.3 milyarı ithalat kredileri, 4.3 milyar doları ise ihracatla  ilişkili. 
Tabii bu kısa ve uzun vadeli  kredilerin vade yapısına da bakmak gerekir. Vade yapısını da aktaracağız. Ayrıca oransal olarak duruma da bakmak gerek. Verileri topluyoruz ve aktaracağız.
İlginçtir, şu anda da aslında Roma’da İtalya’nın en prestijli üniversitesinde Bahçeşehir Üniversitesi’nin organize ettiği akademik bir toplantıda değerli meslektaşlarım Seyfettin Gürsel ve Necip Çakır ile beraber Türkiye’nin 2001 krizinin etkilerini nasıl atlattığını ve Türkiye’nin krizden çıkış yaklaşımını anlatıyor ve ülkemizin stratejisinden esinlenerek Avrupa ile İtalya’nın sorunları aşması için ne tür yaklaşımlar üretilebilir konusunda sonuçlar çıkarıyoruz.  

<p>Evi alev alev yandı. Tabloları küle döndü. O, gözyaşları içinde basın açıklaması yaptı.</p><p>Ola

Çevreci ressamın evi yandı

Kepçe ile yol kapatıp drift yaptılar

Muğla'daki fosil alanında yeni buluntulara ulaşıldı

''UÇBEY''in ilk kez kullanıldığı operasyonda gri listedeki terörist vuruldu