Orta gelir tuzağı D. Bankası çalışanı Indermit Gill ve şimdi Brookings kurumunda çalışan Homi Kharas tarafından gündeme getirilmiş bir kavram. Özellikle de Çin yavaş yavaş ve önce, dünyanın en büyük ihracatçısı sonra da dünya dış ticaret toplamının (yani ithalat ve ihracat toplamı) birincisi ülke haline gelirken, acaba Çin orta gelir tuzağına yakalanacak mı soruları da çok popüler oldu. Geçen ay yayınlanan bir araştırmada U.of California'dan Barry Eichengreen, Asya Kalkınma Bankası'ndan Donghyun Park ve Kore Üniversitesi'nden Kwanho Shin adlı iktisatçılar orta gelir tuzağı konusunu kritik bir incelemeye tabi tutmuşlar.
Teorik olarak zengin ülkeler teknolojiye sahip, gariban ülkeler de ucuz emek gücüne. Orta gelir düzeyindeki ülkelerin çoğu da bu iki önemli faktörün neredeyse hiçbirine sahip değil. Fakir ülkelerde garibanlar tarladan fabrikaya geçtikçe verimlilik otomatik olarak artmakta. 
Ancak ülkeler ücret ile prodüktiviteyi paralel tutukları sürece bir büyüme modelinden başka bir büyüme modeline geçiş, bir zıplama olmak zorunda değil, tersine süreklilik ile geçilebiliyor. Yani fabrikaların, son gariban tarım işçisi kente gelene  kadar beklemeleri gerekmiyor. Önce gelenlerin verimliliklerini artırmak da bir süreç olarak erkenden başlayabilir. RBS iktisatçısı  Louis Kuijs tarafından yapılan araştırmada 1955-2012 arasında tarımdan işçilerin sanayi ve hizmetlere geçişi büyümenin sadece yüzde 1.4 kadarını gerçekleştirmiş.

YAVAŞLAMAYI SORANLAR...

Ancak Barry Eichengreen ve diğerlerinin araştırmasında yapılan incelemelerde hızlı büyüyen ülkeler satın alma gücü paritesiyle 13 bin ila 14 bin dolar kişi başına gelir düzeyine gelince, daha sonraki on yılda yüzde 2.9 civarında büyümüşler. Yani başarılı olmuşlar. Diğer taraftan başarısız ülkeler de var. Hızla gidip sonra yavaşlayan başarısız ülkeler de 10 bin -11 bin dolar düzeyinde sıkışanlar veya 15 bin -16 bin dolar düzeyinde sıkışanlar diye iki grup olarak bulunmuş. 
Geçmişte en hızlı büyüyen ülkelerden Singapur defalarca duraklayıp defalarca hızlanmış. Ancak araştırmacılar çok fakir ülkeler ile çok zengin ülkeleri dışarda bırakıp, kabaca orta gelir düzeyindeki ülkeleri inceliyorlar. Fakir ülkeler ile zengin ülkeler de incelenenlere dahil edildiğinde (The Economist incelemiş) 10-11 bin dolar ve 15-16 bin  dolar düzeyinde orta gelir tuzağı bulunmuyor. 
Sonuçta kalkınma bir zıplama değil, bir süreç ve her gelir düzeyinde tuzağa düşmek mümkün demek daha doğru. Homi Kharas tarafından yapılan son araştırmalarda bir benzetme kullanılmış. Golf sahasında birçok çukur ve tuzak var. Bazı oyuncular içine düşmekte, bazıları ise düşmemekte. Her oyuncu düşer demek de yanlış.
Ülkemizde orta gelir tuzağı gibi sohbetler müşteri buluyor. Diğer tarftan da cari denge açığını düşürmek için, yani bir kere daha kriz yaşamamak için neden yavaşladığımızı sorgulayan bakanlar bile var! Dünya yerlerde sürünürken neden bizim yüzde 2-3 arasında büyümeyi seçtiğimizi bile daha anlayamadık.