'NAFTA' North American Free Trade Agreement demek, yani ABD, Meksika ve de Kanada arasında 1994 yılında, tam 23 sene önce yapılmış bir serbest ticaret anlaşması. ABD’nin yeni başkanı Trump bu anlaşmayı değiştirmek veya tamamen anlaşmadan çıkmak istiyor. Trump bu arzusunu defalarca seçim öncesi ve sonrası söyledi. Ancak Meksika’nın Trump’ın bu yaklaşımına uymaya niyeti pek yok. Meksikalılar derler ki, eğer daha önce elde ettiğimiz hakları kaybedeceksek, şimdiden tamamen ABD ile olan anlaşmadan çıkalım, kendimizi ezdirmeyelim, daha iyi!

Meksika Ekonomi Bakanı Ildefonso Guajardo da salı günü yaptığı bir televizyon programında "Elimizdekinden daha azına razı olmamız gerekiyorsa, bu işten çıkalım daha iyi!" demiş! ABD ile Meksika arasında her gün ortalama 1.4 milyar dolar değerinde mal gidip geliyor. ABD Meksika’nın ihracatının yüzde 80 kadarını alıyor, Meksika da ABD’nin ürünlerinin dünya çapında ikinci büyük alıcısı.

Meksika’nın Ekonomi Bakanı Guajardo ile Meksika’nın Dış İşleri Bakanı Luis Videgaray bu hafta Washington’da iki günlük bir randevuya gidecekler ve ABD yöneticileri ile konuşacaklar. Bunu takiben de Meksika Başkanı Enrique Pena Nieto 31 Ocak Salı günü Trump ile görüşecek. Meksika konuşmaya baştan güçlü başlamak için, NAFTA’yı kendi arzusu ile terkedebileceğini peşinen söylemeyi tercih etmiş gibi duruyor.

Tabi ABD ile Meksika arasındaki tek konu dış ticaret değil. Ülkelerin ikisini de ilgilendiren çok önemli konular arasında göç, hudutun güvenli tutulması ve de uyuşturucu trafiği gibi önemli konular da var. ABD Meksika’yı özellikle Orta Amerika’dan göçmen girişi ve de uyuşturucu kartelleri ile mücadele etmesi için destekliyordu. Ancak Trump’ın Meksika ile ABD arasında duvar yapacağını açıklaması ve de duvarın parasını Meksikadan alacağını deklare etmesi tabii ki yakışıksız şeyler. Ama Meksika tarafı diyor ki, eğer sen duvar yaparsan, bizim de kendi tarafımızda yaptığımız her çabayı durduracağımızı unutmayın. Meksika’nın ABD’ye duvar parası vermesi de hiç söz konusu değil.

'Duvar parasını ödemeyiz' dedi

Kaldı ki ABD tarafında örneğin Texas gibi eyelatler de her gün milyarlarca dolarlık ihracatı Meksika tarafına gönderiyorlar ve bu nedenle de anlaşmanın bozulmasını istemiyorlar. Trump ise, NAFTA Anlaşmasının gördüğü en kötü anlaşma olduğunu söylüyor ve de eğer uzlaşma olamazsa anlaşmadan kendisinin çıkacağını ekliyor. ABD fabrikasını ABD’den Meksikaya taşıyıp, sonra oradan ABD’ye geriye ithalat sağlayan şirketlere de, nereli olurlarsa olsun, gümrük vergisi koymayı da planlıyor. ABD , Meksikaya taşınmış imalat sanayisini ise, yeniden ABD’nin fakirleşmiş eyaletlerine geri taşımaya hazırlıyor.

Trump’ın oyun bozan planları Meksika’da çok üzüntü yaratmış. Meksika parası Peso kısa sürede rekor düzeyde değer kaybetti. Ford Motors ise 1.6 milyar dolarlık bir otomotiv fabrikasını ABD’ye taşıyor. General Motors bazı otomotif parçalarının ABD’de üretime geri gideceğini açıklıyor.

Meksika’nın bakan ve önemli kişilerinin çoğu kısa adı ITAM olan Meksika Teknoloji Üniversitesi mezunu ve bir kısmı da orada hocalık da yapmış kişiler. Bu kişiler ve de bugünkü Üniversite Rektör Arturo Fernandez de, “NAFTA’dan çıkmayı ve de teslim olmayı da düşünmüyoruz!” diyorlar. Bir evvelki Dış İşleri Bakanı Castaneda da, kasım ayından beri, Meksika teslim olmamalı ve de anlaşmadan kendisi çıkmanın da hazırlığını yapmalı diyor. Ayrılık gerekirse de dünyanın sonu değil diye düşünüyorlar, çünkü çok kızmış durumdalar. Trump’ın tahammül etmek kolay değil. Anlaşma bozulmazsa da, Meksika’nın beş yıl içinde ABD’nin ihracatının en büyük müşterisi olacağını da söylüyorlar. Bakalım ne olacak!

Bu arada Meksika Başkanı Nieto, cuma sabahı Trump ile yapacağı toplantıya, Trump'ın negatif tezleri ve duvar inşası parasını istemesi nedeniyle katılmayacağını son anda ilan etti. Yarın olayın genişleyen detaylarını anlatacağım.