Avrupa Merkez Bankası cuma günü yeni para politikası adımları açıklayabilir. Ama likidite arttırmaya devam edeceği düşünülüyor. Japonya para politikasında ne yapacağını gelecek hafta açıklayacak. İngiltere Merkez Bankası ise faizi bir ay içinde indirir gibi gözüküyor. Diğer taraftan iki hafta evvel biraz daha iyi veri gelmesi ve de Brexit’te olabilecek şeylerden korku, ABD faizleri hakkındaki beklentileri biraz yukarı itti. FED’in Eylül ayında faiz artışı yapma beklentisi yüzde 2 kadarken, yeni piyasa şartlarında faiz yükselmesi olasılığı yüzde 21 olarak tahmin edilmeye başladı,yüzde 45 düzeyine kadara da yükseldi. Bono faizleri de bu nedenle biraz arttı.

Şimdi bir de kendi ülkemize bakalım. Ülkemiz rating kuruluşları tarafından uzun yıllardır değerlendirmeye alınır. Bunlar Standard ve Poors, Fitch ve Moody’s adlı kuruluşlar. Bunlardan Standard ve Poors ile bizim 2013 yılından beri alakamız yok, yıllardır onlara para vermiyor ve araştırma yaptırmıyoruz. Onlar da bizim ratingimizi mümkün olan en aşağıda, 2 B ve negatif gidişat düzeyinde tutuyor. Fitch ve Moody’s ratingi ise 2 derece daha yukarıda ve yatırım yapılabilir düzeyde idi. Tabii ki hem Fitch hem Moody’s ülkemizi izleyecek ve sürekli değerlendirme yapacaklar. Bundan normal bir şey yok. Moody’s 5 Ağustos günü ve de Fitch de 19 Ağustos tarihinde yeniden değerlendirme yapacaklar. Onların ratinginin nereye gideceği önemli, Standard ve Poor’s değil, çünkü onlarla çalışmıyoruz. Fitch ve Moody’s ülkemizi bizi üç yıldır yatırım yapılabilir düzeyde tutmaktalar, biraz endişelenmeleri de oldukça normal.

Ama nedense vatandaşlar Türkiye ile anlaşması olmayan Standard ve Poor’s raporlarına önem veriyorlar. Hem Fitch hem Moody’s ratingimizi düşürebilirler. Darbe ortadan kalkmış olsa da tabii etkisi olacak.
Ülkemizde dış borçtan çok daha fazla içeride finans dışı sektörün TL cinsi kredisi mevcut. Bu krediler 2000 yılında GSYİH oranı olarak , yüzde 20 oranında iken bugün finans dışı sektör TL iç kredisi yüzde 70 kadar. Ama dediğimiz gibi bunlar TL krediler, döviz kısmı yüzde 10 .

Bankalarımızın ise döviz borcu nedeni ile sorun yaşamaları olasılığı oldukça düşük.Zaten çoğunun sahibi veya ortağı yabancı banka ve kuruluşlar. Bu nedenle banka paniği de yapmayalım!
Türkiye’nin dış borcunu çevirememe sorunu olmayacak dize düşünüyorum. Ama büyümenin etkilenmemesi için reform adımlarının bir an evvel gelmesi gerekli!