Sanayi üretiminde geçen yılın sonuna doğru başlayan tempo artışı beklentilere paralel bir şekilde kasım ayında da devam etti. İki hafta önce (29 Aralık 2011) bu sütunda çıkan yazımızda kapasite kullanım oranlarına bakarak kasım ayında sanayi üretiminin yıllık bazda yüzde 8 ila 10 arasında artacağı tahmininde bulunmuştuk. Bu hafta başında açıklanan verilere göre sanayi üretimi kasım ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 8.4 oranında arttı.
İki yıl önceki küresel krizin ardından hızlı bir toparlanma sürecine giren sanayi sektörü geçen yılın son çeyreğinde yüzde 12.1 gibi yüksek bir oranda büyümüştü. 2011 yılına da hızlı bir giriş yapan sektörde üretim ilk çeyrekte yüzde 14.2 oranında artmıştı. İkinci ve üçüncü çeyrekte üretim temposu kısmen yavaşlamış ve büyüme oranları sırasıyla yüzde 7.9 ve yüzde 7.5 oranlarında gerçekleşmişti.
Yakından izlediğimiz kapasite kullanım oranları yaz aylarındaki yavaşlamanın ardından yeniden yükselmeye başlamıştı. Bu yükseliş sanayi üretim endeksine de yansıdı. Yılın son çeyreğine ilişkin verilerde ekim ayında yüzde 7.4 ve kasım ayında yüzde 8.4 olmak üzere güçlü bir büyüme temposu var.
Aşağıdaki grafikte kapasite kullanım oranlarında son aylarda görülen yükseliş ve buna paralel olarak sanayi üretim endeksinin izlediği seyir yer alıyor.

Grafikte mevsimsel dalgalanmalara göre düzeltilmiş verileri kullandığımız için son dönemdeki trendin ciddi bir üretim temposuna işaret ettiğini vurgulamak istiyoruz. Ancak kasım ayında düzeltilmiş sanayi üretim endeksinde görülen düşüş herhalde dikkatlerden kaçmamıştır. Düzeltilmiş endeksin izlediği trende daha detaylı bakarsak, sanayi üretiminin eylül ve ekim aylarında bir önceki aya göre yüzde 1.6 ve 4.2 oranlarında arttığını görüyoruz. (İki aydaki toplam artış bileşik olarak yüzde 5.9'a ulaşıyor.)

Bu rakamlar, aylık artış oranları olduğu için, oldukça yüksek bir üretim temposuna işaret ediyor. (İki aylık toplam yüzde 5.9'luk büyüme oranını yıllıklandırdığımızda yüzde 41 civarında yıllık büyüme oranı elde ediyoruz). Kasım ayında görülen düşüşü de, sanayi sektöründe yavaşlamadan ziyade, önceki iki ayda görülen yüksek oranların düzeltmesi olarak görüyoruz. Son üç aylık verilerin ortalamasını aldığımızda yıllık bazda yüzde 13.6 gibi yüksek bir büyüme temposu hesaplıyoruz. Dolayısıyla kasım ayında görülen aylık bazda yüzde 2.5'luk düşüşü ciddi bir tempo kaybı olarak yorumlamak bir hata olur. Bu düşüş aralık ve ocak aylarında da devam ederse ciddi bir yavaşlama söz konusu olabilir.