• $13,5206
  • €15,2657
  • 805.155
  • 1945.07
25 Mart 2013 Pazartesi

Kapasite kullanımında canlanma sinyali

Kapasite kullanım oranı geçen yılın mart ayına göre 0,4 puan daha aşağıda. Yani mart ayındaki yükselişe rağmen üretim temposu geçen yılın biraz daha altında seyrediyor. Ancak yıllık farkın şubat ayında 0,7 puan, ocak ayında da 2,3 puan olduğu göz önüne alınırsa belirgin bir toparlanma var.
Daha anlamlı karşılaştırma yapmak için mevsimsel etkilerden arındırılmış kapasite kullanım oranına baktığımızda, şubat ayındaki artışın hızlanarak devam ettiğini görüyoruz. İmalat sanayii genelinde ocak ayında yüzde 73,1'e düşerek son iki yılın en düşük seviyesine inen kapasite kullanım oranı, şubat ayında 73,3'e yükselmişti. Bu artış mart ayında hızlanarak devam etti ve 0,7 puanlık artışla yüzde 74,0 seviyesine ulaştı. Bu da sanayi sektöründeki toparlanmanın hızlandığı görüşünü destekliyor. Zaten beklentiler de bu yılın ilk yarısında canlanmanın belirginleşeceği ve yıl genelinde sanayide yüzde 5'lik büyüme temposunun yakalanacağı yönünde idi.

Aşağıda her ay güncelleyerek oluşturduğumuz kapasite kullanım oranı ve sanayi üretim endeksi grafiği yer alıyor.

Grafiğin son bölümünde, mavi çizgiyle gösterilen kapasite kullanım oranının 2012 yılındaki düşüşünün ardından bu yılın başından beri yükseldiği belirgin bir şekilde görülebiliyor. Sanayi üretim endeksi ise bir buçuk aylık gecikmeyle açıklanıyor. Son iki aylık kapasite kullanım oranı verilerini kullanarak yaptığımız hesaplamalara dayanarak sanayi sektöründe yıllık üretim artışının şubat ayında yüzde 3-5 arasında, mart ayında baz etkisi nedeniyle yüzde 1-3 arasında gerçekleşeceğini tahmin ediyoruz.
Kapasite kullanım oranının detaylarına baktığımızda, geçen yılın aynı ayına göre dayanıksız tüketim malları, gıda ve içecekler ve de yatırım mallarında artış görülüyor. Bu da iç talep, yatırım ve tüketime ilişkin gruplarda belirgin bir artışa işaret ediyor. Dayanıklı tüketim malları ve ara mallarında görülen düşüş ise geçici olabilir. Çünkü, yine Merkez Bankası tarafından yapılan anketlere dayanarak hesaplanan reel kesim güven endeksi mart ayında bir önceki aya göre 4,6 puan artarak 112,1 seviyesine yükseldi. Mevsimsellikten arındırılmış güven endeksi de bir önceki aya göre 0,9 puan artarak 108,7 seviyesine yükseldi. Güven endeksinin 100'ün üzerinde olması reel kesimde beklentilerin olumlu olduğuna işaret ediyor.
Güven endeksinin detaylarında da canlanma beklentilerini destekleyen veriler var. Detaylarda,bütün anket sorularında artış trendi var. Belirgin olarak, üç aylık vadede üretim, istihdam, yatırım ve ihracat sipariş miktarı, mevcut toplam sipariş miktarı, genel gidişat ve son üç aydaki toplam sipariş miktarına ilişkin değerlendirmelerin endeksi artış yönünde etkilediğini görüyoruz.

<p>İstanbul Ticaret Üniversitesi Ulaştırma Sistemleri Uzmanı  Prof. Dr. Mustafa Ilıcalı araç içinde

Yolda kalan sürücüler araç içinde ne yapmalı?

256 yaşında ölen adamın sırrı açıklandı!

Rusya'nın en korkutucu köyü! Kimse gitmeye cesaret edemiyor

Akbabalar evcil köpeklerin peşine düştü! Korku dolu anlar