Genelde İsviçre’de enflasyon düşük ve bu nedenle faizler düşüktür. Ayrıca dünyanın bunalımlı dönemlerinde İsviçre parası sık sık değeri piyasada dalgalanan bir para da değildir. Bu tür nedenlerle geçmişte birçok kimse nakit tasarruf ve servetlerini normal piyasa kur risklerinden kurtarmak için İsviçre parası olarak tutardı. Ayrıca düşük faiz nedeniyle uzun vadeli borçlanmayı İsviçre Frangı ile yapan da birçok kimse veya şirket de vardır. Özellikle Doğu Avrupa ülkelerinde son on yılda konut alımını düşük faizli İsviçre Frangı cinsinden kredi kullanarak yapmak yaygınlaşmaştı.
Ancak İsviçre üç yıl kadar evvel birçok kimsenin yabancı paraları satıp İsviçre Frangı almasıyla da karşı karşıya kalmıştı. Bu yaklaşımla İsviçre'ye giren döviz İsviçre Frangını değerlendiriyor ve ihracatını baltalıyordu. Parasının değerlenmesini engellemek ve daha fazla döviz almak ve karşılığında İsviçre Frangı basmak istemeyen İsviçre de üç yıl önce kuru bir euro eşittir 1.20 İsviçre Frangı olarak sabitlemişti. Geçtiğimiz günlerde inanılmaz bir sürpriz oldu ve İsviçre Merkez Bankası 1.20 sabitlemesini kaldırdı ve dakikalar içinde İsviçre parası hızla değer kazandı, Frank’ta iki dijitli değer artışı ortaya çıktı. Bu bankaları, döviz brokerlerini ve uluslar arası şirket ve yatırımcıları öyle büyük zararlara soktu ki birçok büyük finansal firma iflas etme durumuna geldi.
Bu durum önümüzdeki günlerde yeni bir kriz yaratmazsa veya Macaristan’da olduğu gibi bir çok ülke parası da İsviçre Frangı karşısında yüzde 20 değer kaybı yaşamazsa, uzun vadede paranın değeri suni şekilde sabitlenmekten kurtulup piyasaya bırakılmış olacağına göre bir süre kur volatilitesi yaşandıktan sonra sorun da ortadan kalkabilir.
Ancak gözden kaçırılmaması gereken şey şu: Yunanistan’ın eurodan çıkması ve hatta euro sisteminin çökmesi konuşulurken euro çok değer kaybetmemişti. Bu hafta sonunda oluşanlarla euro son on yılın en düşük değerine geldi. Bu tabii Avrupa’nın ihracatta rekabet gücünü arttırır. ABD’nin dolarının değerlenmesi de ABD’nin rekabet gücünü azaltır. İsviçre Merkez bankasının kur sabitlemeden vazgeçmeye ilaveten İsviçre Frangının faizini eksi 0.75 değerine indirmesi de İsviçre Frangının değerlenmesini engelleyecek.
Isviçre‘nin 10 yıllık bonoları şu an sıfır faizle alıcı buluyor. İsviçre hisse senetleri de yüzde 3 kadar bir temettü ödediğine göre hisse senetlerinin değerleri de artacak. Tabii ABD bonolarının getirileri son dönemde aşağıya doğru inmekte ve de enflasyon düşmekte iken, gene de euro getirilerine göre yüksek kalacağından ABD’ye doğru fon akışı da ortaya çıkabilir.

Bilançosu yüzde 300 büyüdü

İsviçre ekonomisinin dış aleme çok açık bir ekonomi olması tabi son yıllarda, 2008 yılından bu yana İsviçre Merkez Bankasının bilançosunun yüzde 300 büyümesine neden olmuştu. Ama İsviçre’nin kuru sabitlemeden vazgeçmesinin temel nedeni olarak Avrupa Merkez Bankası'nın 22 Ocak sonrası ve de 25 Ocak’ta Yunanistan seçimlerinin sonucu belli olduktan sonra para basıp deflasyon riskini önlemek için kamu bonoları almaya başlaması ve bunun da eueronun değerini düşürmesini gündeme getirmesinden kaçmak için değişiklik olarak görülüyor. İsviçre Merkez Bankası'nın bilançosunun büyüklüğü ülke ekonomisinin büyüklüğünün yüzde 86 kadarı ve elindeki dövizlerin çoğu da euro idi. İsviçre sabitlemeyi bozmayıp çok kayba uğramaktan korktuğu için sabitlemeyi kaldırdı diye düşünülüyor.