Maliye Bakanlığı ilk altı aylık Merkezi Hükümet bütçe gerçekleşme rakamlarını açıkladı. Buna göre bütçe haziran ayında 0,6 milyar TL açık verirken yılın ilk yarısında toplam açık 3,4 milyar TL oldu. Geçen yılın haziran ayı ile karşılaştırıldığında aylık açığın yarı yarıya azaldığını görüyoruz. Ancak geçen yılın ilk yarısında 3,1 milyar TL fazla veren bütçenin bu yıl 3,4 milyar açık vermesi sonucu kabaca 6,5 milyarlık bir kötüleşme söz konusu olmuş. Faiz dışı fazla rakamı da geçen yıla göre ilk altı ayda 26,4 milyar TL’den 23,1 milyara gerilemiş.

Rakamların detayına baktığımızda hem faiz dışı harcamaların hem de faiz ödemelerinin gelirlerden daha hızlı arttığını görüyoruz. Geçen yılın ilk altı ayında toplam 23,3 milyar TL faiz giderine karşılık bu yılın aynı döneminde 26,5 milyar TL’lik faiz faturası gerçekleşmiş.Aşağıdaki tabloda ana gelir ve harcama kalemleri itibarıyla yılın ilk yarısına ilişkin bütçe tablosunu geçen yılla karşılaştırmalı olarak özetledik:

Tabloda da görüldüğü üzere bütçe tablosunun harcama kalemlerinde, seçimlere de bağlı olarak bir miktar bozulma söz konusu. Faiz dışı toplam harcamalar yılın ilk yarısında nominal yüzde 13,9 ve reel yüzde 7,5 artarken, bütçe gelirlerinde artış nominal yüzde 10 ve reel yüzde 1,4 kalmış. Vergi gelirlerinin reel bazda azalması da dikkat çekiyor. Bu azalma vergi dışı gelirlerle telafi edilmeye çalışılmış ancak faiz dışı dengedeki düşüşe engel olunamamış. Buna rağmen tablonun en sağ sütununa bakıldığında bütçe hedefleriyle uyumlu bir görüntü söz konusu. İlk yarıda gerçekleşen seçimlere bağlı olarak “normal” sayılabilecek bozulmalar dışında bütçe tablosunda bir sorun gözükmüyor. Ancak, gelirler tarafındaki düşüşe bir kez daha dikkat çekmemiz gerek.

Vergi gelirleri ilk yarıda reel olarak azalmış. Bunda hem ekonomik aktivitedeki azalma, hem de ithalattaki düşüş etkili oldu. Vergi toplama performansında bu kadar ani bir düşüş pek mümkün olmadığından bu azalmayı ekonomideki yavaşlama sinyali olarak değerlendirmek gerek.

Bütçede vergi gelirlerinde düşüş yaşanırken faiz dışı harcamalardaki artışın sürdürülebilir olmadığını herhalde söylememize gerek yok. Bu nedenle, yılın ikinci yarısında bütçede kemerlerin biraz daha sıkılması, harcama tarafında ipin ucunun kaçırılmaması şart.