Dünya ekonomisi şu anda farklı nedenleri olan yeni risk unsuruyla tehdit edilmekte. Birisi Ukrayna, Kırım ve Rusya ve enerji piyasasındaki olası gelişmeler konusu. Bu riski doğuran siyaset, diğeri ise Çin'in yavaşlama adımları sonucu dünyada özellikle emtia piyasalarında gündeme gelebilecekler. Burada da bedenler ekonomik.
Rusya önce işgal edip, sonra da referandum yapmayı bir gelenek haline getirdi. Batı'nın en pasif durumda olduğu bir ortamda da hesaplı adımlarını attı. Obama henüz komple bir yasaklar listesi gündeme getirmedi ama Rusya'ya karşı olası önlemler ekonomik etkilerini göstermeye başladı. Zengin Ruslar dış âlemdeki paralarını bankalardan çekmeye başladılar. Rusya'dan da 400 milyar dolarlık finansal yatırımın kaçabileceğice konuşuluyor. Bu çok miktarda Rus serveti yatan Kıbrıs'ta önemli finansal sonuçlar yaratacak. Merkel ise sesini yükseltti! Ama henüz Batı'da güçlü bir kararlar ve önlemler paketi ortada yok.

Çin yavaşlamaya başladı

Aslında Ukrayna'nın ekonomik problemlerine karşı dışarıdan bazı destek adımları da ortaya çıkmaya başladı. Ukrayna 2013 yılında zaten büyük bir durgunluk yaşamakta idi, ekonomisi sadece yüzde 0.3 büyüyebilmişti. Ukrayna'nın önümüzdeki iki yılda 30 milyar dolar kadar kamu borcunu geri ödemek mecburiyetinde olduğu da biliniyor. Ukrayna bir evvelki yıl parasının dolara endeksleyerek değerini korumaya çalışmıştı, bunun sonucu ihracatı yüzde 7.4 düşmüştü. Ama artık bu da mümkün değil ve Ukrayna parası hrynvania da son birkaç ayda hem dolar hem de euro karşısında yüzde 15 değer kaybetti. Diğer taraftan da yardım eli yavaş da olsa uzanıyor: Avrupa Birliği 15 milyar finansal yardım hazırlıyor ve Washington da 15 milyar dolar yardım adımını atacak, IMF de devreye girecek. Tabii ne zaman sorusu önemli, çünkü Ukrayna diğer taraftan Rusya tarafından petrol ve doğalgaz piyasasında büyük baskı görmekte.
Diğer taraftan da Çin'in kredi freni sonucu büyüme yavaşlaması da artık bariz şekilde hissedilir sonuçlar getirmeye başladı. Çin'de kredi miktarı şu anda GSYİH'nın yüzde yüzde 230 kadarı. 2002 yılında Çin güçlü ekonomik adımlar atamaya başladığı günlerde kredi / GSYİH oranı yüzde 80 kadardı.

Bakırda kayıp yüzde 14'ü buldu

Son günlerde Çin'in yavaşlamasının önemli istatistiki sonuçları gündeme gelmeye ve alenen görülmeye başlandı. Bir örnek vermek gerekirse bakır fiyatı konuşulabilir. Dünyanın bir numaralı bakır alıcısı Çin. Bakır son birkaç günde yüzde 10 değer kaybetti, şu anda 2014 yılında değer kaybı ise yüzde 14 civarında. Geçmişte en yüksek değer zirvesine göre de (zirveye 2011 yılında ulaşmıştı ) bakır yüzde 35 değer kaybetmiş bulunuyor. Çin bakırı büyük çapta Latin Amerika'dan örneğin Peru ve Şili gibi ülkelerden almakta. Bakır son altı ayda ise yüzde 69 değer kaybı yaşadı. Çin krediyi kısarken, şirketler ödemelerini ellerindeki bakır stokları ile yapmaya çalışıyorlar. Bakırı ve tüm emtia çeşitlerini Çin'in yüksek talebi yukarı itmişti, şimdi de gene Çin aşağıya çekmekte. Örneğin diğer metaller, yani tüm emtia da emtia satıcısı gelişen ülkeleri benzer şekilde etkileyecek tabii.
Ama şu anda henüz Ukrayna'nın referandum gelişmeleri ve bunun Avrupa Birliği'ne ve Rusya'ya olası etkileri konuşulmaya başlamadı. Yarın bu konuya değineceğiz. Çünkü Batı'da Rusya’ya karşı alınan önlemler henüz açık seçik masanın üstüne konmamış olsa da etkileri piyasalarda görülmeye başlandı!